Wednesday, April 09, 2003

( Gepubliceerd In Trouw, op woensdag 12 maart 2003 ) Voor, tegen wil en dank Bert de Bruin Steeds als de ietwat absurde vraag: " Voor of tegen de oorlog? " wordt gesteld moet ik denken aan Freek de Jonge. Begin jaren tachtig keek hij - in een spotje dat deel uitmaakte van de campagne tegen het plaatsen van Amerikaanse kruisrakketten in Nederland - recht in de camera en zei ons dat hij tegen plaatsing was, want " Heb je gezien wie voor is? ". Ook al ben ik sceptisch als het gaat om de timing en het nut - op lange termijn - van de komende oorlog in Irak, heb ik de neiging om Bush en Blair het voordeel van de twijfel te geven. Alhoewel het niet veel meer dan een instinctief argument is, speelt de overweging " Moet je zien wie er ( onder anderen ) tegen zijn! " bij mij een belangrijke rol. Zorg om de arme burgerbevolking van Irak, pacifistische beweegredenen, een rotsvast geloof in de zin van wapeninspecties, een verlangen om wat voor actie dan ook uitsluitend in een V.N.-kader te ondernemen, dit zijn voor mij allemaal legitieme redenen om te pleiten voor het ( voorlopig ) afblazen van een grootschalige oorlog. Zelfs voor het argument van gelijke-monikken-gelijke-kappen waar het gaat om het opvolgen van V.N. resoluties door Irak en Israel kan ik sympathie en begrip opbrengen, al gaan alle vergelijkingen tussen het regime in Baghdad en de regering in Jeruzalem mank. Een veelgelezen en -gehoord argument tegen de oorlog is dat die de moslim-wereld en het Westen van elkaar zou vervreemden en moslim-extremisme in de hand zou werken. Dit argument valt nauwelijks serieus te nemen. Slechts een klein deel van de moslims in het Westen en daarbuiten heeft duidelijke affiniteit met of openlijk respect voor de westerse democratieen of de waarden die die democratieen vertegenwoordigen. Bovendien hebben mensen als Osama bin Laden een oorlog tegen het Irak van Saddam Hoessein - overigens niet echt een vriend van de fundamentalisten - niet nodig om haat jegens het Westen te verspreiden en te versterken. Die haat is al diep geworteld en wordt in niet geringe mate gevoed door het wanbeleid van de meeste leiders van landen waar moslims de meerderheid vormen, en door de armoede en de sociale tegenstellingen die een direct gevolg van dat beleid zijn. Een vreedzame ' oplossing ' van het conflict met Irak zal die voedingsbodem voor haat niet wegnemen. Overigens, laten we onszelf niet voor de gek houden: joden en Amerikanen vormen enkel maar een minderheid op een lange lijst van doelen waarop de militante fundamentalisten het gemunt hebben. Prominentere doelen op die lijst zijn leiders als de Egyptische president Mubarak en koning Abdallah van Jordanie, intellectuelen zoals Naguib Mahfuz, en eigenlijk iedere moslim die niet fundamentalist is, naast - het spreekt haast vanzelf - iedere niet-moslim. Als het al mogelijk zou zijn om het Westen en moslims nader tot elkaar te brengen, dan zouden stimulatie van democratische processen en een eerlijker verdeling van rijkdom en kennis, zowel vanuit het Westen naar de islamitische landen toe als binnen die landen zelf, een centrale rol in zo'n verzoeningsproces moeten spelen. Pogingen om dat te verwezenlijken zouden een integraal deel moeten vormen van een Amerikaans ( en Europees? ) lange-termijn beleid voor het Midden-Oosten. Helaas bestaat zo'n beleid niet, zodat ik ( naar ik aanneem niet als enige ) meer uit solidariteit dan uit overtuiging de Amerikaanse en Britse regeringen en legers zal steunen. Een ander ' argument ' tegen de oorlog waar ik me tegen verzet is de ' Israel-connectie ' met betrekking tot de aanstaande Amerikaanse aanval op Irak. Steeds weer steekt een of andere samenzweringstheorie de kop op die valselijk een link probeert te leggen tussen Israel en/of 'de' joden aan de ene, en 11 september, het conflict tussen de ( extremisctische versies van ) ' de ' Islam en het Westen, of totale wereldheerschappij aan de andere kant. Wanneer zulke ideeen openlijk geventileerd of onbewust gesuggereerd worden in de context van de voor-tegen discussie omtrent Irak moet ik de aandrift onderdrukken om Bush c.s. luid toe te juichen, al zou dat naar alle waarschijnlijkheid de verschillende conspiratie-stellingen juist weer bevestigen. Ook plaats ik vraagtekens bij de zuiverheid van de motieven van sommige deelnemers aan die discussie die zich in het recente verleden op tendentieuze en eenzijdige wijze hebben uitgelaten over het Arabisch-Israelische conflict. Ondanks het feit dat door een oorlog tegen Irak een van de meest Israel-vijandige regimes ten val zou kunnen worden gebracht heeft de huidige Israelische regering er mijns inziens alle belang bij om die oorlog te voorkomen. Niet alleen zal de door de bezetting en de intifada al zeer verzwakte Israelische economie in een nog dieper dal geraken, ook zullen wij burgers hoogstwaarschijnlijk weer een aantal onnodige trauma's rijker worden, al vallen die vermoedelijk in het niet bij wat de Irakezen te wachten staat. Last but not least - en dit is voor de oppositie hier, waar ik mezelf toe reken, misschien juist wel een pluspunt -, na een succesvolle oorlog ( aan een Amerikaans-Britse nederlaag wil ik niet eens denken ) zal het voor Sharon en de zijnen vrijwel onmogelijk zijn om te blijven weigeren de door Amerika vereiste concessies te doen die misschien de weg naar onderhandelingen, en wie weet naar een vredesverdrag, met de Palestijnen kunnen openen. Het moge duidelijk zijn, ik steun een eventuele oorlog tegen Irak, zij het niet echt van harte. Ik ben ervan overtuigd dat Saddam Hoessein een gevaar vormt voor de gehele regio en dat pappen en nathouden in zijn geval geen reele optie is, maar geloof tegelijkertijd niet dat een grootschalig conflict de problemen van deze regio eenvoudiger zal maken, misschien wel integendeel. George W. Bush en zijn regering hadden de periode die verstreken is sinds de val van de Taliban in Afghanistan beter kunnen besteden aan het uitdenken en pushen van een alomvattend ontwikkelingsprogramma en vredesplan voor het Midden-Oosten dan aan het uitdragen van de " Baghdad delenda est " mantra. Desondanks hebben zij voorlopig mijn steun, mede omdat de alternatieven in mijn ogen veel beroerder zijn.

No comments: