Friday, July 23, 2004

Het volgende artikel had ik een dag na de uitspraak door het Internationale Gerechtshof geschreven. De dinsdag daarna kreeg ik bericht van de opinieredacteur van de Geassocieerde Pers Diensten, die schreef "We willen het graag gebruiken, waarschijnlijk in de loop van de week".  Op zijn verzoek heb ik het stuk herschreven en ingekort, wat een erg goede oefening voor mezelf was. Afgelopen maandag kreeg ik de definitieve versie toegestuurd, en sindsdien heb ik er niets meer over gehoord of gelezen. Ik kan het op geen van de websites van de bij de GPD aangesloten kranten vinden, dus het zal wel tussen de wal en het schip ( lees: de prullenmand ) zijn beland.
Mijn conclusie blijft staan: als de EU echt wil kan ze wel degelijk een beslissende rol spelen waar het gaat om het vinden van een 'oplossing' voor het conflict tussen Israel en de Palestijnen.  Het blijft natuurlijk de vraag of ze dat wil.
 
PS: Ik ben weer te vroeg al te cynisch geweest. Zouist ( het is inmiddels donderdag 29 juli ) kreeg ik een e-mail van de opinieredacteur van de GPD: het stuk is gisteren in BN/De Stem gepubliceerd, een krant die in West-Brabant en Zeeland verschijnt en naar eigen zeggen dagelijks 380.000 lezers bereikt.
 
Een muur van wantrouwen ( en hoop? )   
Meestal doet op cruciale momenten in het Arabisch-Israelische conflict een individu of organisatie wel iets wat de argumenten van een van de tegenpartijen kracht bijzet. Minder dan veertig uur na de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over ‘de muur’ – nooit was Israel tegen zo’n eerbiedwaardige achtergrond zo eenzijdig aangevallen – eiste een factie van Arafat’s Fatah de verantwoordelijkheid op voor een aanslag in Tel Aviv. Het feit dat het hier ‘slechts’ om een ‘conventionele’ aanslag ging – een schrale troost voor de nabestaanden van de 19-jarige soldate die bij de aanslag omkwam – bevestigde wat de Israelische veiligheidsdiensten al langere tijd zeggen: de reeds voltooide delen van de barriere maken het voor Palestijnse terreurorganisaties moeilijk om met hetzelfde gemak als voorheen mega-zelfmoordaanslagen te plegen.
Het is geen toeval dat slechts weinigen vanuit de zwaar omheinde Gaza-strook Israel zijn binnengekomen om aanslagen te plegen. Het is dan ook begrijpelijk dat de Israelische regering ook de grens tussen Israel en de Westoever zwaar wil beveiligen. Wel vind ik het fout en vooral dom dat zij die grens nu eenzijdig vaststelt door de muur deels op Palestijns land te bouwen. Als het voornamelijk onze veiligheid dient te dienen zou het immers niet moeten uitmaken of het scheidingshek op de Groene Lijn of een paar meter of kilometer oostwaarts staat. Het is duidelijk: bij het bepalen van de route van de muur spelen naast veiligheidsoverwegingen vooral Israel’s binnenlandse politieke verhoudingen een rol. Dit alles gaf iedereen die het beste voorheeft met het Palestijnse volk weer eens een prachtige mogelijkheid om Israel aan de schandpaal te nagelen. Het Internationaal Gerechtshof liet zich daar graag voor misbruiken. Dat de rechters hun conclusies niet uitsluitend op juridsche gronden baseerden moge blijken uit het feit dat nu juist weer het Amerikaanse lid van het hof zich niet in die conclusies kon vinden.
Natuurlijk is de muur een wangedrocht, en als hij al gebouwd moet worden dan kan dat op de Groene Lijn. Toch is het opvallend dat het gerechtshof totaal voorbijging aan de ontstaansreden van de barriere. Religieus gemotiveerde zelfmoordterreur heeft vrij verkeer van mensen en goederen hier momenteel tot een onhaalbare illusie gemaakt. Misschien dat na een paar jaar van rust en vrede over wezenlijke vormen van wederzijds samenwerken en –leven gesproken kan worden. Eerst  moet echter die rust en vrede behaald worden en een fysieke afscheiding tussen Israel en Palestina – vanzelfsprekend in combinatie met een Israelische terugtrekking uit de bezette gebieden, een absolute Palestijnse afzwering van terreur, en nu eindelijk eens een onomwonden wederzijdse erkenning van elkaars recht op bestaan – kan daarbij helpen.
Opnieuw is onder leiding van de Arabische landen Israel door een VN-forum veroordeeld. Deze zichzelf steeds herhalende farce maakt de volkerenorganisatie in Israel’s ogen ongeloofwaardig als onafhankelijke bemiddelaar. Het turbo-enthousiasme waarmee de Europese Unie de conclusies van het hof omarmde schaadde ook het al niet grote vertrouwen van Israel in de onpartijdigheid van de Unie. Begrijpelijkerwijs hebben de Palestijnen anderzijds het idee dat de ( huidige ) Amerikaanse regering nogal vooringenomen is. Hierdoor zijn – juist nu het overduidelijk is dat we er zelf niet echt uit komen – Israeliers en Palestijnen meer dan ooit op hun eigen non-leiders aangewezen. Het feit dat, ondanks de vraag om een globale aanpak van problemen zoals terreur, als het er op aan komt ieder land voor zijn eigen nauwe belangen kiest helpt ook niet echt ( zie Spanje en de Filippijnen maar ook Amerika en Israel ).
Toch is niet alle hoop op een betere toekomst voor beide volken vergeefs. Nu de Amerikanen hun handen vol hebben aan de komende presidentsverkiezingen en aan de oorlog in Irak zou Nederland het voorzitterschap van de EU kunnen benutten om eindelijk een constructieve rol voor de Unie in het Midden-Oosten veilig te stellen. Daadkracht, eensgezindheid en vooral evenwicht zijn daarbij de sleutelwoorden. Als Europa er in slaagt om haar belangrijkste bezwaren en eisen met betrekking tot het  –  gebrek aan –  beleid van zowel Palestijnen ( terreur, corruptie ) als Israeliers  ( bezetting, nederzettingen ) overtuigend en gebalanceerd aan alle betrokken partijen duidelijk te maken, zouden de komende vijf maanden heus wel eens een doorslaggevende impuls kunnen bieden voor het creeren van een zekere stabiliteit in de regio en dus in de rest van de wereld.

No comments: