Wednesday, May 04, 2005

Het gebeurt niet vaak dat de Dodenherdenking ( die, zonder dat ik het wist, tegenwoordig gewijd is aan alle Nederlanders die bij gewapende conflicten - alleen na 1945, hoop ik - en bij vredesmissies zijn omgekomen; over Nederlandse zuinigheid gesproken...) en Yom HaShoah samenvallen. Ik schreef een stuk naar aanleiding van de aangekondigde demonstraties ter gelegenheid van het bezoek van George W. Bush aan Limburg. Ik heb nog niets gehoord van Verbal Jam, aan wie ik het heb aangeboden, dus plaats ik het uit arremoede maar hier. Eind deze week komt George W. Bush naar Nederland. Het zal weinigen verrassen dat die gelegenheid met beide handen wordt aangegrepen door allerhande Nederlandse organisaties om tegen het Amerikaanse beleid in het algemeen en tegen dat van de regering Bush in het bijzonder te demonstreren. De meeste demonstranten schijnen eraan voorbij te gaan dat de plaats en de tijd voor zulke demonstraties slecht gekozen is. De Tweede Wereldoorlog was al twee jaar aan de gang toen Amerika bij de oorlog werd betrokken. Er is veel geschreven over het late tijdstip waarop en de redenen waarom de Verenigde Staten hun meest actieve deel aan de geallieerde oorlogsinspanningen begonnen te leveren. Feit is en blijft dat de Amerikaanse bijdrage aan de uiteindelijke overwinning op Japan en Nazi-Duitsland van wezenlijk belang is geweest. Ruim 400.000 Amerikanen gaven hun leven in de strijd in Europa, Noord-Afrika en Azië. Meer dan 8.000 van hen ( waaronder mannen als sergeant John E. Brown Jr., soldaat James L. Gibson en korporaal Pete Zacchi, om maar drie willekeurige namen van soldaten uit Kentucky te noemen ) liggen begraven op de Netherlands American Cemetery and Memorial in het Limburgse Margraten. Deze begraafplaats vormt het middelpunt van Bush' bezoek aan Nederland. Ceremonies zoals die, 60 jaar na de nederlaag van Hitler-Duitsland, in Margraten en op andere militaire begraafplaatsen in Europa plaats hebben gevonden en zullen vinden zijn eerst en vooral bedoeld om eer te bewijzen en dank te betuigen aan al diegenen die gedwongen of uit vrije wil dienst deden in de geallieerde legers. Veel van ons hebben tegenwoordig de neiging om wat lacherig te doen en cynische opmerkingen te maken als het gaat om de strijd tegen onrecht, voor vrijheid en democratie. Door meer dan een halve eeuw lang volkomen foute regimes te steunen, en door een niet altijd even koshere buitenlandse politiek te voeren hebben opeenvolgende Amerikaanse regeringen bij veel Europeanen het respect voor en vertrouwen in hun eigen en de Amerikaanse troepen danig uitgehold. De drogredenen die – naast verdedigbare gronden voor het omverwerpen van Saddam Hussein's regime – werden aangevoerd om een Amerikaanse invasie van Irak te rechtvaardigen deden, net als het gedrag van sommige soldaten, dat respect en dat vertrouwen ook geen goed. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de huidige Amerikaanse regering in meerdere gevallen heeft laten blijken lak te hebben aan internationale verdragen en aan het internationale recht. Vandaag de dag wordt, niet altijd onterecht, Amerika in veler ogen vereenzelvigd met arrogantie, het spelen van de bullebak, religieus fundamentalisme, en het misbruik van het doel 'terreurbestrijding' om elk denkbaar middel – democratisch of niet – goed te praten. Het is duidelijk dat je niet ver hoeft te zoeken om een basis te vinden voor het leveren van kritiek op Amerika in het algemeen en op George W. Bush in het bijzonder. Toch zijn demonstraties onder het motto "Stop Bush" tijdens het korte bezoek van de Amerikaanse president aan Margraten het verkeerde middel op de verkeerde plek op het verkeerde tijdstip. Is het teveel gevraagd om een minimaal respect op te brengen voor de nagedachtenis aan de jonge Amerikanen die duizenden kilometers van hun geboorteplaats liggen begraven, gesneuveld voor wat ieder weldenkend mens toch als een goede zaak zal beschouwen? Hoe kortzichtig de huidige Amerikaanse regering ook mag lijken en zijn, het is nog veel kortzichtiger om deze soldaten – die, net als veel mannen en vrouwen in Irak, Afghanistan en andere godvergeten plaatsen in de wereld, niet zelden uit idealisme en vaderlandsliefde dienst namen – postuum te laten boeten voor de fouten en wandaden van de verschillende naoorlogse regeringen van hun land. Amerika is meer dan alleen maar GWB, en bij herdenkingen zoals die in Limburg komende week zouden we daar ook eens bij stil moeten staan. Het zou de vertegenwoordigers van organizaties met vaak veelbelovende en soms ietwat duistere namen als Keer het Tij, Bush Busters, Universitair Milieuplatform Maastricht, het Vredesbureau in Heerlen, de Islamitische Universiteit Amsterdam, het Nederlands Palestina Komitee, Internationale Socialisten, en Offensief sieren als ze hun politiek correcte driften voor een paar dagen in konden tomen. Na de plechtigheden ter nagedachtenis van de slachtoffers en helden die in de jaren 1939-1945 vielen kunnen de anti-Amerika demonstranten weer elke gelegenheid aangrijpen om hun gevoelens luidkeels te uiten, zoals we van hen gewend zijn.

No comments: