Saturday, January 28, 2006

Het hieronder volgende artikel staat vandaag in het Reformatorisch Dagblad. De afgelopen week heeft deze krant buitengewoon veel aandacht besteed aan de Palestijnse verkiezingen en aan de Israelische politiek. Het lezerspubliek van de krant heeft een bovengemiddelde belangstelling voor wat er zich hier dagelijks afspeelt, ik zie dat ook aan de reacties die ik af en toe van lezers krijg. Dit is een van de redenen waarom ik graag met hen samen werk. Alhoewel het niet zo'n grote krant is stuurde men een journalist plus een fotograaf hier naar toe. Mijn schoonvader regelde voor hen interviews met drie prominente Knessetleden van de Arbeidspartij: Danny Yatom, ( generaal-majoor en voormalig militair secretaris van Rabin en hoofd van de Mossad ), Ephraim Sneh ( brigadier-generaal, nam als medisch officier bij de parachutisten deel aan o.a. de operatie in Entebbe, was later o.a. bevelhebber van Israel's veiligheidszone in Zuid-Libanon, minister van Volksgezondheid en onderminister van Defensie ) en Matan Vilnai ( was deputy-commander in Entebbe en deputy-chief of staff van het Israelische leger ). Ik heb veel interessante dingen gehoord tijdens de interviews, die veel weghadden van militaire briefings. Als je mij zou vragen wat de meest ideale verkiezingsuitslag in Israel zou zijn over exact twee maanden, dan zou ik zeggen een coalitie waarbij Kadimah en de Arbeidspartij samen de meerderheid hebben. Ik ben natuurlijk geen veiligheidsdeskundige ( een sergeant weet niet zoveel als een generaal, lijkt mij ) maar wat ik op maandag en dinsdag hoorde komt aardig overeen met mijn ideeen wat onze verhoudingen met de Palestijnen betreft. De vraag is of bepaalde belanghebbenden aan de Palestijns-Arabisch-Islamitische zijde van het conflict niet zullen proberen om de Israelische verkiezingsuitslag meer naar rechts te sturen. Het zou niet voor het eerst zijn.
Hamas en Israël
De verbijstering – in Israël en wereldwijd – over de overwinning van Hamas bij de Palestijnse verkiezingen lijkt me ietwat overdreven. Niemand had natuurlijk kunnen weten dat de organisatie een absolute meerderheid zou halen, maar wie dacht dat het na afgelopen woensdag in de Palestijnse gebieden weer business as usual zou worden en dat Hamas na de verkiezingen geen actieve rol zou gaan spelen in het bestuur van die gebieden hield zichzelf voor de gek. Je hoefde geen specialist op het gebied van de Palestijnse samenleving te zijn om te weten dat de bevolking de corruptie, het wanbeleid en de onmacht waarmee de Fatah beweging en de aan haar gelieerde facties worden vereenzelvigd zat was. Bovendien, terwijl Yasser Arafat tenminste nog populair krediet kon claimen vanwege zijn 'indrukwekkende' staat van dienst wat betreft het vermoorden van Zionisten en andere joden, werd en wordt zijn opvolger Mahmoud Abbas toch vooral gezien als een duifachtige diplomaat, en met zo'n reputatie scoor je bij de Palestijnen – net als bij veel Israëliërs, moet hier worden gezegd: zie Shimon Peres – nu eenmaal niet veel punten. De Hamas maakte van zelfmoordterreur zijn handelsmerk, en bracht de joodse staat daarmee zichtbaar pijnlijke verliezen toe. Niet zomaar werden zijn methodes door andere Palestijnse en Islamistische groeperingen – inclusief de Fatah en al-Qaida – gekopieerd, en niet zomaar wordt vrijwel iedere aanslag tegen Israël door meer dan één groepering opgeëist: het maken van Israëlische slachtoffers zorgt voor bewondering en respect onder de Palestijnse bevolking. Tenslotte heeft Hamas de afgelopen decennia, door middel van sociale activiteiten op allerlei terreinen die door Israël en de Palestijnse Autoriteit verwaarloosd werden, een stevige politieke basis onder de Palestijnse bevolking kunnen opbouwen. Zoals te verwachten viel staken vertegenwoordigers van de Palestijnse Autoriteit de hand niet in eigen boezem, het is en blijft allemaal de schuld van Jeruzalem en Washington. Toch kan Israël het succes van Hamas inderdaad ook zichzelf deels aanrekenen. Toen de Islamistisch-nationalistische organisatie nog een bruikbaar tegenwicht leek te bieden tegenover de PLO, die tot halverwege de eerste intifadah als de gevaarlijkste Palestijnse tegenstander van Israël gold, werden de activiteiten van Hamas oogluikend toegestaan en soms zelfs aangemoedigd door de Israëlische autoriteiten. Bovendien hebben opeenvolgende Israëlische regeringen nooit echt moeite gedaan om bij te dragen aan de stabiliteit en daadkracht van de Palestijnse Autoriteit. Dat onwil, eerder dan onvermogen, dat bestuurslichaam er keer op keer van weerhield om hard tegen terroristen op te treden was daarbij niet altijd een geldig excuus voor de Israëliërs. De situatie is nu weliswaar moeilijker maar zeker ook duidelijker geworden. We weten nu dat een meerderheid van de Palestijnen – de verkiezingen waren zonder twijfel democratisch, en de uitslag weerspiegelt de wil van de kiezers – eerder in absolute oplossingen dan in compromissen gelooft. Het is niet na te gaan waarom iedere individuele Hamas-kiezer stemde zoals hij of zij stemde, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de meer pragmatische – maar zeker niet gematigde – kant van de partij die haar voormannen aan de buitenwereld probeerden te verkopen voor de electorale overwinning heeft gezorgd. Vooral de duidelijke, compromisloze taal die het Palestijnse publiek te horen kreeg en de bloedige 'successen' die Hamas tegenover Israël heeft behaald hebben de meeste Palestijnen ervan overtuigd dat Hamas de partij is die hen naar een betere toekomst kan leiden. Voor hen is een onderhandelde en dus vreedzame oplossing voor 'het conflict' blijkbaar geen realistische optie. De kans is niet groot dat Israël serieuze onderhandelingen met een door Hamas geleide Palestijnse Autoriteit zal kunnen en willen voeren. Zulke onderhandelingen zijn zinloos als Hamas het bestaansrecht van Israël niet erkent, en als de organisatie dat recht wel erkent zal zij ophouden Hamas te zijn. Dit alles zal de beleidsmakers in Israël sterken in hun overtuiging dat de komende Israëlische regering eenzijdig moet bepalen – en uitvoeren – wat zij denkt dat goed voor de joodse staat is. Wat voor stappen Israel ook zal nemen, in het kader van een eenzijdig terugtrekkingsplan zal Israël minder bezet gebied opgeven dan na onderhandelingen en het sluiten van een bi- of multilateraal vredesverdrag. Sharon's plaatsvervanger Ehud Olmert gaf deze week duidelijk aan dat als onderhandelingen over uitvoer van het routekaartplan onmogelijk zijn een tweede terugtrekkingsplan zal worden overwogen. Dat Kadimah na Olmert's toespraak en na Hamas' zege volgens de opiniepeilingen nog steeds de steun van een derde van de Israëlische kiezers heeft laat zien dat zo'n terugtrekkingsplan iets is waarmee rekening moet worden gehouden. Door Hama's overwinning wordt de politiek hier de komende maanden nog onvoorspelbaarder en interessanter dan ze anders al geweest zou zijn.

No comments: