Wednesday, August 09, 2006

Het volgende stuk stond eind vorige week in het Friesch Dagblad:
Verliezers ( en winnaars )
Veel oorlogen kennen alleen maar verliezers. De huidige oorlog in Zuid-Libanon en Noord-Israël heeft miljoenen verliezers opgeleverd, maar er zijn ook winnaars aan te wijzen die baat hebben gehad en zullen hebben bij de chaos, de dood en de vernieling die de werkelijkheid in Libanon en Israël de afgelopen maand bepaald hebben. Alhoewel de oorlog nog voortraast schijnt de laatste fase van de oorlog te zijn ingegaan. Tijd voor een voorlopige kosten-baten analyse.
De grootste verliezers zijn natuurlijk de Libanese en Israëlische burgers die direct door het geweld zijn getroffen. Honderden Libanese en tientallen Israëlische burgers zijn gedood, duizenden zijn aan beide kanten gewond geraakt en hebben hun huis verloren, en honderdduizenden mensen in Noord-Israël en in Libanon zijn gedwongen hun huis te verlaten en op de vlucht te slaan. Ook zijn tientallen Israëlische soldaten en honderden Libanese soldaten en Hezbollah-terroristen gedood. De Israëlische economie en de Libanese economie en infrastructuur hebben gigantische schade opgelopen. Haat en nijd tussen beide landen zijn weer iets dieper geworteld.
Politiek gezien zou je kunnen zeggen dat vooral de Libanese regering verloren heeft. Het is opnieuw gebleken dat Libanon absoluut niet onafhankelijk is: het lot van Beirut wordt bepaald in Teheran en Damascus, en in mindere mate in Jeruzalem, Parijs en Washington. De Israëlische regering kan rekenen op brede steun onder de bevolking, en zowel premier Olmert als minister van Defensie Peretz hebben laten zien dat ze – vers in het zadel en zonder militaire ervaring – het land goed kunnen leiden. Toch zijn ook zij voornamelijk verliezers. Ze wilden Israël zo snel mogelijk na de verkiezingen eenzijdig dan wel na onderhandelingen uit het overgrote deel van de bezette Westoever halen om zo de joodse staat vooral economisch maar ook politiek en militair sterker te maken. Dit plan is nu volledig op losse schroeven komen te staan, en de rest van hun regeerperiode zal voornamelijk worden gewijd aan wederopbouw. De rechts-nationalistische politici kunnen bij de volgende verkiezingen hun 'gelijk' weer bewijzen door te laten zien hoe veel baat Israël heeft bij terugtrekkingen uit bezet gebied: immers, zie Gaza en Zuid-Libanon.
Dit brengt ons bij de Palestijnen. De meeste Palestijnen, en onder hen ook de gematigde Palestijnse politici, zijn natuurlijk ook nu weer verliezers. Weer zijn ze geïsoleerd en verarmd, weer is hun onafhankelijke staat – die er tenslotte toch echt een keer zal moeten komen – naar een iets minder nabije toekomst verwezen. Hamas en andere terreurorganisaties lijken hun positie binnen de Palestijnse maatschappij versterkt te hebben. Ik vraag me alleen af of de politieke tak van Hamas uit de huidige situatie werkelijk profijt zal weten te trekken.
De regering Bush heeft ook alleen maar verloren. Amerikaanse invloed op het verloop en de uitkomst van de oorlog zijn minimaal . Gelukkig hebben de Amerikanen nooit echt de indruk gegeven een alomvattend vredesplan voor het Midden-Oosten klaar te hebben, anders zou zo'n plan danig in de war zijn geschopt. De Verenigde Naties hebben voor het eerst noch voor het laatst bewezen onmachtig en niet bepaald onpartijdig te zijn, zeker waar het Arabisch-Israëlische conflicten betreft. Als UNIFIL, net als het Libanese leger, zijn werk had gedaan was Hezbollah er nooit in geslaagd om na Israël's terugtrekking uit Zuid-Libanon daar een bolwerk en uitvalsbasis wederop te bouwen, en had Israël nooit zijn recht op zelfverdediging hoeven uit te oefenen. Wat voor samenstelling een toekomstige troepenmacht in Libanon ook zal hebben, de rol van de VN daarin zal kleiner dan voorheen zijn, en wat Israël betreft is de internationale organisatie minder relevant dan ooit tevoren. Nog een verliezer dus.
En dan nu de winnaars. Dat zijn geheel toevallig dezelfden die deze ellende begonnen zijn. Hezbollah heeft het initiatief tot deze oorlog echt niet genomen om de arme Palestijnen te helpen. De organisatie is, naast een belangrijke kracht in de Libanese politiek en maatschappij, eerst en vooral een (terreur)aannemer voor Syrië en Iran. De reactie van Jeruzalem op de infiltratie van Israëlisch grondgebied, op de ontvoering van de twee Israëlische soldaten en het afvuren van raketten op Israël was feller dan verwacht, Hezbollah leek net als zijn broodheren verrast door het harde antwoord van de regering Olmert. De organisatie heeft zware verliezen geleden, materieel en anderszins, maar haar machtspositie binnen Libanon is niet echt verzwakt en haar prestige onder moslims en Arabieren wereldwijd is enorm gestegen. De beweegredenen van Damascus en Teheran om hun lakei in Libanon op te dragen of aan te moedigen om "de situatie aan Israël's noorgrens op te warmen" waren complex. Zowel Syrië als Iran stonden om verschillende redenen onder grote internationale druk, druk die verminderd lijkt te zijn al is hij niet verdwenen. Syrië lijkt opeens weer een belangrijke regionale rustgever te zijn geworden, en Iran's weigeringen om zich door de VN de nucleaire wet te laten voorschrijven halen in tegenstelling tot een maand geleden de voorpagina's niet meer. Ahmadinejad en Assad hebben alleen maar gewonnen zonder enig noemenswaardig verlies te hebben geleden. Ik ben bang dat deze oorlog uiteindelijk slechts één fase zal blijken te zijn in de pogingen van Iran om nucleaire wapens te bemachtigen. Het feit dat het Nasrallah & co. gelukt is om Israël als de ware schuldige en boosdoener af te schilderen belooft niet veel goeds. De terroristen hebben weer een overwinning behaald, waardoor de westerse wereld als geheel misschien wel de grootste verliezer van deze oorlog is.

No comments: