Friday, October 06, 2006

Als het goed is staat het volgende artikel vandaag in het Friesch Dagblad:
Verdeel en heers
Eerder deze week las ik dat een woordvoerder van de Iraanse regering een eenvoudige, zij het nogal voorspelbare verklaring had voor het geweld dat de Palestijnse gebieden de laatste dagen teistert: het is allemaal een complot van de Zionisten en hun Westerse handlangers. Ik zou haast denken "Was het maar waar, dan zou ik nog kunnen geloven dat iemand er baat bij heeft." Het geweld blijft echter volgens mij een schoolvoorbeeld van een situatie waarbij iedereen verliest. De grootste verliezers zijn natuurlijk de Palestijnen zelf, maar ook Israel wordt hier niets wijzer van. Elk inter-Palestijnse conflict leidt tot meer geweld tegen Israelische doelen ( iedere factie wil laten zien dat ze 'de zaak' meer is toegedaan dan haar concurrenten ). De belangrijkste verliezer aan Israelische zijde is de familie Shalit: de mogelijke vrijlating van korporaal Gilad als deel van een gevangenenruil lijkt verder weg dan ooit tevoren. De recente gewelddadigheden worden veelal gepresenteerd als een financiele crisis, die begon als een confrontatie tussen ordetroepen die trouw zijn aan de Hamas-regering onder leiding van Ismail Haniyeh, en stakende politieagenten - waaronder vooral aanhangers van de door president Mahmoud Abbas geleide Fatah - die al maanden geen salaris uitbetaald hebben gekregen. Het gaat hier echter vooral 'gewoon' om een machtsstrijd, waarbij meer dan alleen maar financiele problemen en prioriteiten een rol spelen. Die machtsstrijd - deels maar zeker niet alleen de schuld van Israel, dat Hamas ooit als een bruikbaar tegenwicht tegen Fatah zag - duurt al een stuk langer dan het bankroet van de Palestijnse Authoriteit en regering. Over en weer worden er al lange tijd persoonlijke en politieke rekeningen bloedig vereffend. Meer geld van buitenaf zou de huidige noodsituatie misschien kunnen oplossen, maar om te zorgen dat over een week of wat niet weer een nieuwe crisis de Palestijnen het uitzicht op een lange-termijnoplossing voor hun meest urgente problemen beneemt moeten in de eerste plaats de Palestijnse leiders zelf een paar keuzes maken. Tot nu toe hebben Haniyeh en de meer politieke, relatief pragmatische leiders van Hamas zichzelf ( en daardoor de Palestijnse bevolking als geheel ) de wet en de werkelijkheid laten voorschrijven door de meest fanatieke tak van de beweging, een tak die vanuit Damascus wordt geleid. Acties tegen Israel leiden automatisch tot Israelische reacties ( doden van terroristen en van onschuldige omstanders, vernielen van gebouwen en installaties, achterhouden van Palestijnse belastinggelden, sluiten van grensovergangen ) die de Palestijnse infrastructuur en economie nog kreupeler maken dan ze al zijn. Terwijl Fatah noch Hamas geld hebben om ambtenaren, sociale en andere voorzieningen te betalen is er blijkbaar wel genoeg geld om wapens Gaza binnen te smokkelen, dagelijks raketten richting Israel af te vuren en kopstukken en minder prominente leden van concurrerende organisaties te liquideren. De keus voor Haniyeh is tussen enerzijds principes ( voortzetting van gewapende acties, onderhouden van een terreurnetwerk, weigeren Israel te erkennen ) en steun van de fanatici, en anderzijds een confrontatie met die fanatici, samenwerking met Abbas en Fatah, politiek overleven, steun uit het Westen, en een iets hoopvoller perspectief voor zijn volk. Abbas heeft die keuze in feite al gemaakt. Of dat van harte of om pragmatische redenen gebeurde is minder relevant. Natuurlijk moeten ook Israel, de EU, de VS en verschillende Arabische landen keuzes maken. Uiteindelijk heeft bijna iedereen belang bij een verbetering van het lot van de Palestijnen. Israel kan het zich niet veroorloven de Hamas-regering te blijven negeren. Niet alleen schaadt een dergelijke hardnekkigheid het belang van de joodse staat, de Israelische bevolking wil ook een meer pragmatische benadering. Volgens een recent opinieonderzoek steunt 67% van de Israeliers onderhandelingen met de Palestijnse regering, ook als Hamas daar deel van uitmaakt. Zodra Israel aangeeft in principe bereid te zijn zelfs met Hamas te onderhandelen zal ook de Amerikaanse regering haar bezwaren tegen contacten en samenwerking met Haniyeh c.s. laten varen. In het geval van Europa ( altijd meer pragmatisch dan principieel, zeker waar het het Midden-Oosten betreft; ik bedoel dat minder cynisch dan het misschien klinkt ) waren dergelijke bezwaren nooit echt aanwezig. Nieuwe Palestijnse verkiezingen, zoals sommigen hebben voorgesteld, zijn geen oplossing. De machtsbalans tussen de verschillende facties binnen de Palestijnse maatschappij mag af en toe verschuiven, als geheel dient ze als een gegeven te worden gezien. Hoe de toekomst van de Palestijnen er ook uit zal zien, al die facties zullen er deel van uitmaken, en de twee belangrijkste - Fatah en Hamas - zullen een groot deel van de macht ( gewapend en financieel ) onderling moeten verdelen, of zij, wij en wie dan ook het leuk vinden of niet. Een efficiente verdeling van de macht - met hulp van buitenaf en stilzwijgende toestemming van Israel - tussen Ismail Haniyeh en Mahmoud Abbas kan de stichting van een Palestijnse staat dichterbij brengen en zou daardoor de belangen van Palestijnen, Israeliers en de meeste andere belanghebbenden dienen.

No comments: