Wednesday, October 18, 2006

Het volgende artikel staat vandaag in het Friesch Dagblad.
President in de problemen
Toen Moshe Katsav in 2000 door de leden van de Knesset tot de achtste president van Israel werd gekozen was hij, in de 52 jaar dat de joodse staat bestond, de eerste president die geen lid van de Arbeidspartij was, en de eerste president die in een islamitisch land ( Iran ) geboren was. De kans bestaat dat hij binnenkort ook de eerste president zal zijn die tot aftreden werd gedwongen en voor verkrachting en andere serieuze misdrijven werd aangeklaagd. Afgelopen zondag, een dag voordat de wintersessie van de Knesset voor het jaar 2006-7 werd geopend, kreeg procureur-generaal Menachem Mazuz de resultaten van een uitgebreid politie-onderzoek aangeboden. Volgens de politie is er voldoende bewijsmateriaal om Moshe Katsav juridisch te vervolgen wegens verkrachting en aanranding. Vanaf het begin van de affaire, drie maanden geleden, werd ook gesproken over illegale afluisterpraktijken, het geven van prive-kadootjes op staatskosten, en gesjoemel met gratieverzoeken, maar of die onderwerpen ook in een eventuele aanklacht zullen worden opgenomen is maar de vraag: de bewijzen voor verdenkingen in die richting zijn naar verluidt minder overtuigend dan die voor de seksuele vergrijpen. Een politie-onderzoek naar mogelijke belemmeringen van de rechtsgang en het lastigvallen van een getuige door de president is nog niet afgerond. De procureur-generaal moet nu beslissen of er voldoende basis is voor een rechtzaak tegen Moshe Katsav, en zo ja, waarvoor hij zal worden aangeklaagd. Als we de media mogen geloven is de bewijslast erg zwaar. De president koos ervoor om maandag niet naar de Knesset te komen, nadat een aanzienlijk aantal Knessetleden had aangekondigd uit protest tegen zijn aanwezigheid de zaal te zullen verlaten. In veel gevallen ging het om kleurloze en onbekende parlementariers die zo om broodnodige aandacht vroegen, maar het was veelzeggend dat vertegenwoordigers van verschillende fracties - inclusief Katsav's eigen Likud - de verdenkingen aangrepen voor zo'n eensgezinde parlementaire protestactie. Michael Cheshin, een voormalig lid van Israel's Hooggerechtshof, zei dat Katsav al door de media veroordeeld is: rechters zullen van staal moeten zijn om de man een eerlijk proces te kunnen geven en te negeren wat de afgelopen drie maanden in de kranten is geschreven en op de televisie en radio is gezegd. De media hebben in dit geval nog meer dan gebruikelijk een eerlijk juridisch proces bemoeilijkt. Tegelijkertijd vindt Cheshin dat de president er verstandig aan zou doen om af te treden omdat hij met de "loden wolk" die boven hem hangt niet meer behoorlijk kan functioneren: "Soms zijn verdenkingen voldoende om een president of premier hun post te doen verlaten." Je zou haast denken dat zijn gebruik van de woorden "of premier" een terechtwijzing is in de richting van Ariel Sharon, die gedurende een groot deel van zijn premierschap middelpunt van verschillende politie-onderzoeken was. Wat de 'zaak Katsav' zo spraakmakend maakt is de waarschijnlijkheid dat serieuze sexuele misdaden zijn begaan door de eerste burger van het land. Corruptiezaken zijn helaas geen onbekend verschijnsel in de Israelische politiek, en Katsav zou zeker niet de eerste politicus zijn die het niet al te nauw neemt met de huwelijkse trouw, maar verkrachting en aanranding zijn iets nieuws. Wat alles nog opmerkelijker en dus 'interessanter' maakt is het feit dat Moshe Katsav - in tegenstelling tot notoire charmeurs als Moshe Dayan en Binyamin Nethanyahu - altijd als een soort grijze muis, zonder al te veel charisma en sex-appeal, is beschouwd. In het buitenland was Katsav tot voor kort een grote onbekende, deze week haalde hij wereldwijd de voorpagina's. Op de televisie zag ik een compilatie zien van nieuwslezers en -lezeressen over de hele wereld die zijn naam, soms op de meest onmogelijke manieren, uitspraken. De hele affaire is natuurlijk een triest verhaal. Sommige commentatoren zeggen dat het een teken is dat de Israelische werkelijkheid na de Libanon-oorlog weer tot 'normale' proporties is teruggebracht. Dat lijkt me iets al te cynisch. Volgens mij is het gewoon nog een bewijs voor de corrumpering van de macht. In deze context zijn de recente pogingen van premier Ehud Olmert om zijn regeringscoalitie te verbreden door de ultra-rechtse Israel-Ons-Huis partij van Avigdor Lieberman erbij te betrekken nog zorgwekkender dan ze al zouden moeten zijn. Lieberman, een voormalige Likudnik die door zijn tegenstanders als bullebak en intrigant wordt afgeschilderd, heeft meermaals gepleit voor een fysieke scheiding van joden en Arabieren. Zijn partij, met een sterke aanhang onder immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie, behaalde eerder dit jaar 11 Knessetzetels. De belangrijkste eis die Lieberman stelt voor toetreding tot de regering is het invoeren van een presidentiele regeringsvorm, waarbij de president ( nu een voornamelijk ceremoniele functie ) meer en het parlement minder macht krijgt. De kans dat de meeste ministers en fractieleden van de Arbeidspartij en de Gepensioneerdenpartij Avigdor Lieberman en zijn partij als coalitiepartner zullen accepteren is niet al te groot. Toch is het tekenend voor de politieke malaise waarin Israel zich bevindt dat juist nu het presidentsambt aan een ongelooflijke erosie onderhevig is en de eerste burger van het land verdacht wordt van ernstige misdrijven, er serieus gesproken wordt over de mogelijkheid om zijn opvolgers meer macht te geven.

No comments: