Friday, January 19, 2007

Het volgende artikel staat als het goed is vandaag in het Friesch Dagblad.
Het halfvolle glas
De opperbevelhebber van het Israëlische leger maakte in de nacht van dinsdag op woensdag bekend dat hij ontslag nam. Dat hij ontslag nam verbaasde maar weinigen, maar toch kwam het bericht als een donderslag bij een bewolkte hemel, en in vrijwel alle media vormen Dan Halutz' ontslag en de verwachte en mogelijke gevolgen daarvan al een paar dagen het belangrijkste onderwerp. Gedurende de zes maanden die verstreken zijn sinds het einde van de tweede Libanon-oorlog hebben Israëliërs een stortvloed aan deprimerend nieuws, moorden, schandalen en schandaaltjes over zich heen gehad. Ook Halutz' ontslag werd eerst en vooral tegen het licht van een verloren oorlog, van falend leiderschap, en van Israël als corruptieparadijs gezien. Toch is hier ook plaats voor een zeker optimisme voor wie de dingen niet per se slechts met een donkere bril wil bekijken. Zoals gezegd, Halutz' besluit was een donderslag, maar de timing zorgde voor de verrassing, het ontslag zelf niet. Al tijdens de oorlog werden Dan Halutz, premier Ehud Olmert en minister van defensie Amir Peretz hevig bekritiseerd. Meteen na de wapenstilstand ging een wat vreemde mengelmoes – bestaande uit reservesoldaten, familieleden van sommige gesneuvelde soldaten, ontgoochelde en boze burgers, maar ook vertrouwde politieke tegenstanders van de regering en veteranen van de mislukte strijd tegen de terugtrekking uit Gaza – de straat op om het aftreden van Olmert en Peretz, en het ontslag van Halutz te eisen. In de media werd ook vaak regelrecht of indirect gesteld dat de positie van het driemanschap uiteindelijk onhoudbaar zou worden. Dat Halutz als eerste, maar niet meteen aan het einde van de oorlog, zijn persoonlijke conclusies trok en inzag dat hij zo niet verder kon functioneren siert hem. Hij had al maanden geleden makkelijk kunnen toegeven aan de vaak populistische roep om zijn ontslag, maar hij liep niet weg voor zijn verantwoordelijkheid en zette eerst een heel netwerk van onderzoekscommissies op poten. Binnen en buiten het leger zijn zulke commissies al maanden aan het werk om wat algemeen als het falen van de regering en van de legerleiding wordt gezien te onderzoeken. De belangrijkste daarvan – bestaande uit twee rechtsgeleerden, twee gepensioneerde generaals en een voormalig lid van het Hooggerechtshof, Eliyahu Winograd, als voorzitter en naamgever van de commissie – is nog volop aan het werk, en verwacht werd dat pas bij het bekend worden van haar conclusies en aanbevelingen Halutz, Peretz en/of Olmert zouden opstappen. Soms zijn dergelijke commissies, net als elders ter wereld, niet meer dan een soort cynische en zinloze pleister op een pijnlijke wond, maar in het Israëlische leger heeft menige commissie in het verleden voor daadwerkelijke verbeteringen gezorgd. Vooral binnen de luchtmacht is er een traditie van kritisch zelfonderzoek, en dat juist Halutz – de tweede voormalige commandant van de luchtmacht die opperbevelhebber van het leger werd, na Chaim Laskov ( opperbevelhebber van 1958 tot 1961 ) – zo'n belang hecht aan het grondig onderzoeken van de vele fouten die afgelopen zomer en daarvoor gemaakt zijn is dus niet verwonderlijk. Wat wel verwonderlijk, en veelzeggend, was is dat Ehud Olmert van Halutz' besluit wist en Amir Peretz het nieuws via de media moest vernemen. Enigszins zorgwekkend is dat nu juist de premier en minister van defensie, die vrijwel geen direct contact met elkaar hebben, binnen korte tijd een opvolger voor Halutz moeten kiezen. Ondanks alles is er een goede kans dat Israël en het Israëlische leger belangrijke lessen zullen leren uit deze oorlog. Ook een geïnteresseerde blik naar buiten kan soelaas bieden. Meteen na het bekend worden van het ontslag zeiden woordvoerders en sympathisanten van Hezbollah dat dit nog een teken was dat de oorlog in een overwinning voor Hezbollah was geëindigd. Zeker niet alle Arabieren en Moslims zijn het met hen eens. De feedback, gedurende de laatste paar dagen, van wat de 'gewone' man of vrouw in de Arabische cyberwereld lijkt te zijn helpt ons om alles in een wat duidelijker, en een meer optimistisch, perspectief te bekijken. Guy Bechor, een Israëlische Midden-Oosten deskundige, schreef een artikel over de commentaren op Arabische fora en weblogs na Halutz' ontslag. Wat hem opviel was toch vooral dat veel surfers Halutz' besluit weliswaar toejuichten, maar niet omdat het de overwinning van Hezbollah onderstreepte, integendeel. Ze vinden het een moedige stap, en schrijven dat de Arabische wereld weer wat van Israël kan leren. "Van fouten moet geleerd worden", schrijft men, "dit is een overwinning voor democratie en voor democratische staten (…), falende leiders moeten de eer aan zichzelf houden (…), nationaal belang gaat boven persoonlijk belang (…), petje af voor een democratie die in zulke moeilijke tijden stand houdt". Soms moet men blijkbaar naar zijn 'vijanden' luisteren om ondanks alles toch weer eens te waarderen wat men heeft.

No comments: