Thursday, May 24, 2007

Een ingekorte versie van het volgende artikel staat vandaag in Trouw-Podium.
Een zesde optie
In zijn analyse van de meest recente geweldsuitbarstingen in de Gaza-strook ( Podium, 18 mei 2007 ) noemt Rob de Wijk vijf mogelijke opties die in feite allemaal al deels werkelijkheid zijn geworden: er heerst de facto een noodtoestand in Gaza, Israël is allang direct betrokken bij het conflict, de buitenwereld laat de Palestijnen in hun sop gaarkoken, de Palestijnse Autoriteit en zelfstandig Palestijns bestuur zijn reeds jaren een fictie, en Egypte speelt al een rol bij het handhaven van de weinige orde die er in dat kleine stukje Palestina heerst. Volgens De Wijk zijn er geen echte oplossingen. Ook ik heb geen kant-en-klare oplossingen in de aanbieding. Toch denk ik dat de Palestijnen ( en daarmee ook Israël, Libanon, en de rest van de regio ) op korte termijn een betere, vreedzamere toekomst geboden kan worden. Daarvoor moet het 'Palestijnse probleem' wel in een breder kader worden geplaatst. Voor zover ik online kon nagaan werden de Palestijnse burgeroorlog en de dagelijkse raketbeschietingen van o.a. het Israëlische stadje Sderot de afgelopen weken in de Nederlandstalige media op zijn hoogst in de marges van het nieuws genoemd. Pas toen Israël terug begon te slaan werd Gaza weer voorpaginanieuws. Hoogstens terzijde werd daarbij vermeld waarop het Israëlische geweld een reactie was. Dat de inwoners van Sderot al ruim vijf jaar lang dagelijks meemaken wat mijn gezin vorig jaar na een week deed vluchten, en dat ook veel Palestijnse burgers het slachtoffer zijn van Palestijnse kogels en raketten, dat alles kopt nu eenmaal minder lekker dan "Israël beschiet ( weer ) doelen in Gaza". Een jaar geleden was er ook een geweldsgolf in de Gaza-strook. Die golf vormde de aanloop naar een complete oorlog in Libanon en Noord-Israël. Ook toen werden de provocaties – eerst door Hamas en Islamitische Jihad, later door Hezbollah – door veel media genegeerd, pas toen Israël reageerde werd het geweld journalistiek interessant. Ook toen werden de Palestijns-islamistische en Libanees-sjiitische uitdagingen gestart, gestuurd en gefinancierd vanuit Damascus en Teheran. Ondanks hun onderlinge verschillen hebben Hamas en Hezbollah minstens één ding gemeen: beide organisaties konden en kunnen niet zonder de steun van hun Syrische en Iraanse broodheren. Veel zoniet alles wat zij doen gebeurt met toestemming of aanmoediging van de regeringen van Mahmoud Ahmadinejad en Bashar al-Assad. Dat parallel aan het geweld in en om Gaza nu ook de situatie in Libanon weer onstabieler is geworden kan haast geen toeval zijn. 'Toevallig' werd er kort voor de laatste geweldsgolf rond Tripoli – net als vorig jaar lente – eindelijk weer eens serieus gesproken over een mogelijk juridisch onderzoek naar de moord op de Libanese premier Rafik Hariri, in februari 2005. Vrijwel iedere keer dat de eventuele – of liever gezegd waarschijnlijke – Syrische betrokkenheid bij die moord aan het licht dreigt te komen laait het geweld in de bezette gebieden en in Libanon op. Evenzo kan er een bijna causaal verband worden gelegd tussen dat geweld en een hernieuwde aandacht voor het Iraanse atoomprogramma. Wie van buitenaf Israël's reacties op herhaaldelijke terroristische provocaties wil stoppen, de bezetting wil beëindigen, het Palestijnse geweld bij de wortels wil aanpakken en Israëliërs, Palestijnen en Libanezen uitzicht wil geven op een leefbare vorm van vrede, moet twee van de grootste versjteerders in de regio resoluut en zo nodig hardhandig aanpakken. Natuurlijk moeten daarnaast ook Israël en de Palestijnen zelf tot compromissen en een vredesverdrag gepaaid en gedwongen worden. De tijd daarvoor is rijper dan ooit. De regering Olmert leeft sinds het einde van de Libanon-oorlog in geleende tijd en zoekt wanhopig een uitweg uit de huidige impasse. De meeste Israëliërs zullen een vredesverdrag met de Palestijnen waarschijnlijk verwelkomen en een Palestijnse buurstaat accepteren als daar westerse garanties ( economisch, politiek en militair ) aan verbonden worden. Naar ik aanneem ( ik ken de Palestijnse maatschappij nu eenmaal minder goed dan de Israëlische ) zullen behalve een kleine – door en vanuit Iran en Syrië gesteunde – Islamistische minderheid uiteindelijk ook verreweg de meeste Palestijnen kiezen voor een toekomst die hun – we moeten blijven hopen – een eigen staat, rust, welvaart en vrede biedt. Het is aan Europa om het voortouw te nemen bij het zoeken naar een oplossing van het centrale conflict in het Midden-Oosten. De EU heeft meer dan elke andere buitenstaander belang bij zo'n oplossing, zij geniet meer vertrouwen bij veel betrokkenen dan Rusland en de Verenigde Staten, en ze heeft de middelen om niet alleen Palestijnen en Israëliërs maar ook Syrië en Iran dreigementen en lokmiddelen te bieden. Daarbij moet wel één feit erkend worden: de sleutel voor een oplossing voor dit conflict ligt al lang niet meer alleen in Gaza, Ramallah en Jeruzalem, maar ook en vooral in Damascus en Teheran.

No comments: