Wednesday, June 27, 2007

Het volgende artikel staat, als het goed is, vandaag in het Friesch Dagblad.
Niet echt een topjaar
Deze week is het een jaar geleden dat de Israëlische soldaat Gilad Shalit door Palestijnen bij een aanval op Israëlisch grondgebied werd ontvoerd. Nu weten we wat we toen niet wisten: de ontvoering vormde – misschien onbedoeld, maar toch, in feite – het voorspel van een jaar waarin de regionale realiteit bijna onherkenbaar zou veranderen. Kort na die ontvoering schreef ik dat zij de Palestijnse premier Ismail Haniyeh de kans gaf om het lot van zijn volk in eigen handen te nemen. Door de Israëlische soldaat levend en wel aan Israël over te dragen had Haniyeh voor een doorbraak kunnen zorgen. Helaas bleek hij niet bereid – of, iets waarschijnlijker, vooral niet bij machte en in staat – om het meest militante deel van zijn organisatie, sinds jaar en dag gestuurd vanuit Damascus, tot de pragmatische orde te roepen. Haniyeh's machteloosheid lijkt nog duidelijker tot uitdrukking te komen in de zaak van de BBC-journalist Alan Johnston, een zaak die trouwens heel veel vragen oproept. De machtsstrijd tussen en binnen Hamas en Fatah, waarvan zowel de ontvoering van Gilad Shalit als de aanhoudende raketbeschietingen vanuit Gaza richting Israël een direct gevolg zijn, is inmiddels in Gaza in het voordeel van Hamas beslecht, en het is bijna onmogelijk geworden om, wat tot een jaar geleden nog gebruikelijk was, onderscheid te maken tussen de pragmatische en militante vleugels binnen die organisatie. Op mijn weblog schreef ik destijds dat we maar moesten hopen en bidden dat het gezond verstand en de werkelijke belangen van alle partijen de uitkomst van dit ontvoeringsverhaal zouden bepalen. Vandaag weten we dat hooguit de logica en de belangen van enkele van de meest extreme partijen – aan diverse zijden van het conflict – met de gebeurtenissen van de afgelopen twaalf maanden gediend zijn, en dat Gilad Shalit nog steeds vast zit. Net als, overigens, de honderden Palestijnen wier vrijlating zijn ontvoerders naar verluidt eisen. Verdere Israëlische terugtrekkingen uit bezet gebied en de totstandkoming van een Palestijnse staat lijken vandaag de dag verder weg dan een jaar geleden., en veel Palestijnen en Israëliërs staan er door de bank genomen beroerder voor dan in juni 2006. Twee weken na Shalit's ontvoering brak in Noord-Israël en Zuid-Libanon een complete oorlog uit, mede als gevolg van de ontvoering van nog twee Israëlische soldaten vanaf Israëlisch grondgebied, deze keer door leden van Hezbollah. Het blijft de vraag of er sprake was van gerichte coördinatie of timing tussen Hezbollah en Hamas. Voorafgaand aan en tijdens de oorlog werd er vrijwel zeker wel samen gewerkt en gestuurd door de 'mecenaten' van die twee, Iran en Syrië. Beide landen waren en blijven gebaat bij een instabiele situatie die zo nu en dan grondig escaleert. Het kan haast geen toeval zijn dat in Gaza en Libanon onlangs net de pleuris uitbrak toen er weer eens serieus over een internationaal onderzoek naar de moord op Rafik Hariri werd gesproken, terwijl Iran er in de huidige fase van 's lands nucleaire ontwikkeling alle belang bij heeft dat de internationale gemeenschap haar aandacht niet al te veel op Teheran richt. De winnaars van de oorlog in de zomer van 2006 ( Syrië, Iran, en – deels – Hezbollah ) hebben sindsdien geen noemenswaardige verliezen geleden en zijn in meer dan één opzicht sterker geworden. Naast Libanezen en Israëliërs kunnen we nu eigenlijk ook de Palestijnen – in Libanon, Gaza en de bezette Westoever – aan de lijst van verliezers en slachtoffers van die oorlog toevoegen. Dat Jeruzalem, Brussel en Washington nu plotseling Abbas tot een soort ideale schoonzoon uit hebben geroepen lijkt mij één van de bewijzen dat die drie continu doel- en radeloos achter de feiten aan rennen. Tegelijkertijd valt er weinig constructiefs te verwachten van samenwerking en onderhandelingen met Hamas, omdat de kans dat de organisatie haar ideologie en principes aan het belang van de Palestijnen zal opofferen nihil is. De ideologische basis van de organisatie laat nauwelijks ruimte voor wat voor manier van samenwerken en –leven dan ook van een ( door Hamas bestuurde ) Palestijnse staat met Israël. Toch zou in ieder geval geprobeerd moeten worden om Gaza, en dus Hamas, minder afhankelijk van Syrië en Iran te maken. Israël en het Westen konden en kunnen niet om Hamas heen. Eén ding is zeker, alle tot nu toe gehanteerde benaderingen hebben gefaald. Ter gelegenheid van het joodse nieuwjaar, ongeveer een maand na afloop van de oorlog in Libanon en Noord-Israël, zei Aviva Shalit, de moeder van Gilad, "…moge dit jaar en zijn vloeken afgelopen zijn, zodat een nieuw jaar en zijn zegeningen mogen beginnen." Er resten minder dan drie maanden voor het verhoren van haar gebed, er moeten heuse wonderen gebeuren wil het huidige jaar wat Israël, Libanon en de Palestijnen betreft werkelijk gezegend kunnen worden genoemd. Ik hoop van harte dat de wonderen de wereld nog niet uit zijn.

No comments: