Monday, October 13, 2008

Tzipi Livni

Het Friesch Dagblad vroeg me vorige week een kort artikel te schrijven met wat achtergrondinformatie over Tzipi Livni, gecombineerd met een beknopte beschrijving van haar positie binnen de Israelische politiek. Het volgende artikel stond afgelopen zaterdag in de krant. Tzipora ( ‘ vogel ’, roepnaam Tzipi ) Livni wordt door veel Israëliërs gezien als de grote, en enige positieve, verrassing die Kadima, de partij die Ariel Sharon oprichtte voordat hij door twee beroertes geveld werd, heeft voortgebracht. Ze werd in 1958 in Tel Aviv geboren als dochter van Eitan en Sara Livni, voormalige prominente leden van Menachem Begins Irgoen, de ondergrondse organisatie die tegen het Britse Mandaat in Palestina vocht. Haar ouders waren het eerste paar dat in de staat Israël trouwde. Eitan Livni was in de jaren 1973-84 Knessetlid voor de Likoed. Tot de verkiezingen van 1977 vormden Begin en zijn aanhang, de zogenaamde revisionisten, de oppositie in Israël. De revisionistische veteranen uit de mandaat-tijd en uit de eerste decennia na de oprichting van de staat Israël vormden en vormen een hechte groep, waartoe de familie Livni ook altijd behoord heeft. Tzipi Livni is getrouwd en moeder van twee zoons. Tzipi Livni was luitenant in het leger, en werkte daarna een aantal jaren voor de Mossad, de buitenlandse geheime dienst, voordat ze een carrière als advocate maakte. In 1999 werd zij Knessetlid voor de Likoed. Zes jaar later stapte ze samen met onder anderen Ehoed Olmert over naar de nieuwe partij van Sharon. De belangrijkste reden die Livni voor deze stap opgaf was dat ze genoeg had van het eeuwige Nee van de Likoed. Livni geldt als één van de meest uitgesproken voorstanders van onderhandelingen met de Palestijnse Autoriteit. In een interview dat ik begin mei met haar had zei ze dat een vredesverdrag met de Palestijnen haar hoogste prioriteit heeft, en dat tijd een cruciale factor is. Haar benadering is verstandelijk en pragmatisch, eerder dan ideologisch. Dit is één van de verklaringen voor haar relatieve populariteit onder Israëliërs – ook in Israël hebben ideologieën bij veel mensen afgedaan – en voor het feit dat ze groot respect geniet onder buitenlandse collega's. Toen ik begin dit jaar Bernard Bot interviewde voor mijn boek Israël en ik, noemde hij Tzipi Livni ‘ een prettige afwisseling ’. Hij zei onder andere: “ Wanneer zij met je praat is er geen twijfel over wat Israël wil en waarom Israël dat zo wil. En dat toch op een manier waardoor iedereen naar haar blijft luisteren en daarna ook bereid is om een redelijke dialoog met haar aan te gaan ”. Een andere reden voor haar populariteit onder Israëlische kiezers is haar ‘cleane’ image. Tegelijkertijd maakt haar onkreukbaarheid haar, ironisch genoeg, kwetsbaarder en minder weerbaar in haar strijd om de macht. Met grote moeite en een piepklein verschil won ze het leiderschap van Kadima op haar naaste rivaal. Shaul Mofaz is geen politiek zwaargewicht, maar hij heeft een sterke basis van supporters binnen de partij en laat regelmatig de ongenuanceerde geluiden horen die vooral de rechtse flank van Kadima graag hoort. Veel prominente leden ( vaak voormalige Arbeidspartij- en Likoedbonzen ) kunnen de verdenking van opportunisme maar moeilijk van zich af schudden. De reputatie van Kadima, die grote schade heeft opgelopen door de juridische perikelen van premier Olmert en anderen en door de interne partijconflicten, zou bij verkiezingen een handicap voor Tzipi Livni kunnen zijn. Nadat Ehoed Olmert eind september zijn ontslag aanbood werd de eerste prioriteit van Tzipi Livni het samenstellen van een regeringscoalitie. Als haar dat tot de eerste week van november niet lukt moeten er nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Kadima heeft 29 zetels, en de Arbeidspartij ( 19 zetels ) zal waarschijnlijk ook meedoen. Dat betekent dat ze nog minstens twee partijen erbij zal moeten krijgen ( de Knesset heeft 120 leden ), waarvan de ultra-orthodoxe Shas ( 12 zetels ) de belangrijkste kandidaat is. Haar huidige taak is niet onmogelijk maar wel heel moeilijk. Als het haar lukt heeft ze ruim een jaar ( tot begin 2010 ) om zich als premier te bewijzen. Ik neem aan dat in dat geval haar aandacht vooral op onderhandelingen met de Palestijnen gericht zal zijn. De kans op succes bij die onderhandelingen is niet erg groot ( zie: Hamas, de positie van president Abbas ), maar een positieve verandering in de status quo zou Israëls belangen zonder meer dienen, en het zou haar helpen bij de volgende verkiezingen. Zoals altijd zal haar succes – op welk terrein dan ook – toch vooral van externe factoren ( zie: Amerikaanse verkiezingen, Iran, Libanon, Gaza, wereldeconomie ) afhankelijk zijn. Eén ding is vrijwel zeker. Tzipi Livni zal als leider van Kadima de komende verkiezingen ingaan, hetzij in begin 2009 of een jaar later. Ik heb de indruk dat zij het op dit moment qua persoonlijk respect en populariteit prima kan opnemen tegen de leiders van de twee andere grote partijen, Likoeds Binyamin Nethanyahu en Ehoed Barak van de Arbeidspartij. Het is nu nog te vroeg om te zeggen of haar persoonlijke populariteit en kwaliteiten genoeg zijn om die beide mannen uiteindelijk politiek te verslaan.

No comments: