Tuesday, December 23, 2008

Gaza

Als het goed is staat het volgende artikel vandaag in het Friesch Dagblad.
Een verre van vreedzame kerst in het Heilige Land
Vorige week vond de finale plaats van het eerste seizoen van de Israëlische versie van Big Brother. Even vergaten veel Israëliërs hun dagelijkse sores en globale en plaatselijke problemen, zoals de economische wereldcrisis, de antisemitische tsunami die Bernard Madoff ‘veroorzaakte’ ( alsof antisemieten om excuses verlegen zitten ), en de zo goed als onleefbare situatie voor honderdduizenden Israëliërs en Palestijnen die in en aan de grens met de Gazastrook leven. Het is maar goed dat – in tegenstelling tot de verkiezing van de winnares van Big Brother – militaire beslissingen in Israël niet, via SMS, door het ‘gewone volk’ genomen worden. Zou dat wel het geval zijn, dan stond er in Gaza geen huis meer overeind, ben ik bang. De roep om met grof geweld de onophoudelijke raket- en mortierbeschietingen vanuit Gaza richting Israël te beantwoorden wordt steeds sterker. Gisteren kocht ik een krant in een buurtwinkel, waarvan de eigenaar – in de jaren zeventig vanuit de Sovietunie naar Israël geëmigreerd – verre van aggressief of opvliegend is. Hij stond met een andere klant de crisis rond Gaza te bespreken en vroeg me: “ Denk je dat Rusland, of zelfs Nederland, het zou pikken dat het leven in een grensstreek onmogelijk wordt gemaakt door raketten? ”. Ik kon die retorische vraag niet anders dan ontkennend beantwoorden. De komende verkiezingen in Israël ( 10 februari a.s. ) spelen een grote rol in de besluitvorming – of liever het gebrek daaraan – binnen het Israëlische kabinet. Dat zelfs minister van buitenlandse zaken Tzipi Livni – normaal gesproken erg diplomatiek en niet echt populistisch – onzinnige uitspraken doet ( “Een regering onder mijn leiding zal het bewind van Hamas omverwerpen” ) geeft aan hoe wanhopig ook de politici zijn. Voor de Israëlische regering geldt: damned if you do, damned if you don't. Je zou ook Johan Cruijff kunnen parafraseren, door te zeggen dat elk voordeel gigantisch veel nadelen heeft. Israël kan niet toestaan dat één op elke acht van zijn burgers – dat getal stond gisteren met vette letters op de voorpagina van Israël's grootste dagblad – door raketten bedreigd wordt. Al ruim acht jaar worden er vrijwel dagelijks raketten en mortiergranaten – soms enkele, vaak tientallen per dag – vanuit Gaza richting Israël afgevuurd. Aanvankelijk ging het om veredeld vuurwerk, maar de projectielen zijn ondertussen sterk ‘verbeterd’. Inmiddels zijn er door dit geweld aan de Israëlische kant van de grens – de cijfers dateren van oktober j.l. – 18 burgers gedood en vele tientallen gewond geraakt. Alle middelen die Israël heeft toegepast om zijn burgers te beschermen – gerichte liquidaties, groot- en kleinschalige militaire operaties, een politieke boycot van Hamas, een gedeeltelijke of vrijwel volledige blokkade van de Gazastrook, diplomatie – hebben in feite gefaald. Het enige wat nog niet geprobeerd is zijn directe onderhandelingen tussen Hamas en Israël. Maar zulke onderhandelingen zijn politiek bijna onverkoopbaar, wat niet zo vreemd is. Immers, wat heeft het voor zin om te onderhandelen met een bewind dat sinds jaar en dag – onlangs nog, bij een grootschalig verjaardagsfeest van Hamas – onomwonden of indirekt zegt dat het op jouw vernietiging uit is? Tegelijkertijd snapt iedereen dat de tekorten in Gaza, als gevolg van de blokkade, Hamas zelf niet deren, integendeel. Ook is duidelijk dat het leven van de ontvoerde soldaat Gilad Shalit bij een Israëlische aanval ( nog meer ) gevaar loopt, en dat de Israëlische verliezen bij zo'n aanval groot kunnen zijn. Tenslotte koesteren slechts weinigen de illusie dat Israël een oorlog tegen een niets ontziende vijand in een extreem dichtbevolkt gebied kan winnen, of dat na nog een militair ingrijpen de raketaanvallen nu ineens wel zullen ophouden. Al ruim een maand – vanaf het moment dat de ongeschreven tijdelijke wapenstilstand, die afgelopen vrijdag 'afliep', na maanden van relatieve rust weer systematisch door Kassam-raketten werd onderbroken – kom je hier in alle media analyses en opiniestukken tegen van deskundigen ( en politici en anderen ) die uitleggen waarom Israël keihard moet terugslaan of zich juist in moet blijven houden. Wat is wijsheid in dit geval? Ik heb werkelijk geen benul, en ik ben bang dat de politieke en militaire leiders van Israël het ook niet weten. Eerder deze week werd bekend dat de regering besloten heeft tot een militair optreden. Op wat voor schaal en in wat voor vorm, dat zullen de komende dagen en weken uitwijzen. Wat wel weer vast staat is dat de ‘gewone’ Israëliërs en Palestijnen, vooral zij die in en rondom Gaza wonen, het gelag zullen blijven betalen voor het falen en de keuzes van hun leiders. Een echt vreedzame kerst zit er voor beide volken ook dit jaar weer niet in. Eerder deze maand gebruikte de winnaar van de Nobelprijs voor de vrede, Martti Ahtisaari, in zijn toespraak in Oslo twee belangrijke sleutelzinnen: “ Alle crises, daarbij inbegrepen die in het Midden-Oosten, kunnen worden opgelost ” en “ Als we blijvende resultaten willen bereiken, moeten we naar de hele regio kijken ”. Wellicht kunnen de leden van het Midden-Oosten Kwartet – en dan vooral de nieuwe president van de Verenigde Staten en de leiders van de Europese Unie – die woorden ter harte nemen. Palestijnse of Israëlische heelmeesters zie ik zo 1-2-3 niet op het toneel verschijnen.

No comments: