Saturday, March 07, 2009

Hillary Clinton in het Midden-Oosten

Het volgende artikel verscheen gisteren of vandaag in het Friesch Dagblad.
Nieuwe bezems…
Hillary Clintons eerste bezoek aan het Midden Oosten, als Barack Obama's minister van Buitenlandse Zaken, is aardig geslaagd. Ze heeft niks wereldschokkends gezegd of gedaan, maar dat was natuurlijk ook de bedoeling niet. Mevrouw Clinton heeft vooral geluisterd en duidelijk gemaakt dat Washington met veel belangstelling de gebeurtenissen en ontwikkelingen in Jeruzalem, Ramallah en Gaza volgt. Ook heeft ze laten merken dat de Amerikaanse regering beseft dat die ontwikkelingen en gebeurtenissen mede in Teheran, Damascus, Beiroet en elders worden bepaald. Nu maar hopen dat de nieuwe Amerikaanse regering – in tegenstelling tot de vorige – zich snel en vooral actief zal gaan inzetten om Israël en de Palestijnen tot een vergelijk te doen komen waar in ieder geval Joden en Palestijnen mee kunnen leven. Tijdens haar bezoek liet mevrouw Clinton goed blijken waar volgens Amerika de belangrijkste knelpunten liggen op de weg naar een modus vivendi voor Joden, Palestijnen en – daarna ook – de andere bewoners van het Midden-Oosten. Ze gaf aan dat Hamas een relevante partij is, maar dat de organisatie als onderhandelingspartner niet serieus genomen zal worden zolang ze Israëls bestaansrecht categorisch blijft ontkennen, geweld niet afzweert en doorgaat met het (laten) afvuren van raketten richting Israël. Irans nucleaire dreiging en de zeer negatieve invloed van Teheran in Gaza en op de Westoever kwamen de afgelopen dagen ook meerdere malen uitdrukkelijk ter sprake. Last but not least gaf Amerika's feitelijke Second, voormalige First, Lady de uitgaande en de komende regeringen in Jeruzalem te kennen dat Washington Israëls recht op verdediging en veiligheid volmondig erkent, maar dat de Joodse staat niet ongestraft en onbeperkt zijn beleid in bezet gebied kan voortzetten, en dat Washington zich voor de oprichting van een Palestijnse staat zal inzetten. Het zou een goed teken kunnen zijn dat werkelijk felle kritiek op de nieuwe wind uit Washington eigenlijk alleen kon worden opgetekend uit de monden van woordvoerders van Hamas, de Iraanse regering en enkele van Israëls compromisloze ultra-nationalisten. Zij zijn – ieder voor zich, om andere redenen en op totaal verschillende wijze – zo niet de grootste versjteerders dan toch zeker zeer belangrijke struikelblokken op weg naar een leefbaarder werkelijkheid voor beide volken. Een volgende noodzakelijke stap die zou aantonen dat Barack Obama zijn zinnen heeft gezet op het vinden van een uitweg uit het Palestijns-Israëlische conflict, is een bezoek van de Amerikaanse president aan de regio. Obama's voorganger wachtte daar veel te lang mee. George W. Bush kwam hier pas een kijkje nemen nadat hij zeven jaar lang de Palestijnse en Israëlische ‘leiders’ had laten aanmodderen. De kans dat over zeven jaar zonder actieve, positieve Amerikaanse inmenging het tij in het Midden-Oosten ten gunste van de gematigden en de vredesgezinden gekeerd zal zijn is nihil. Als er niets gedaan wordt zijn we tegen die tijd hoogstwaarschijnlijk al weer één of twee oorlogen verder in de reeks conflicten tussen Iran c.s. en Israël, en zullen de extremistische krachten in Gaza, Libanon, Egypte, Syrië, Iran, én Israël zo goed als zeker nog sterker zijn dan vandaag de dag. Een reeks gesprekken en photo-ops in Cairo, Amman, Jeruzalem, Ramallah en wellicht Damascus – met Gaza, Beiroet en Teheran zou ik nog even wachten – dit voorjaar of deze zomer zou volgens mij wonderen kunnen doen. Concrete resultaten hoeft zo'n reis niet te hebben, het echte werk gebeurt altijd ver van de schijnwerpers, in besloten ontmoetingen tussen diplomaten en andere deskundigen. Het gaat er vooral om dat de man op wiens komst de hele wereld lang heeft zitten wachten – vol verwachting en hoop, dan wel met twijfel en bange voorgevoelens – laat zien dat hij zich betrokken voelt bij het lot van Israëliërs en Palestijnen, en dat hij snapt dat hun lot invloed heeft op dat van de rest van de wereld. Eerst moet de kersverse president vanzelfsprekend thuis orde op zaken stellen, door onder andere de Amerikaanse economie weer op gang te brengen. Immers, een sterk, goed georganiseerd en functionerend Amerika is van levensbelang voor Israël en de Palestijnen, het Westen en uiteindelijk ook de rest van de wereld. Als Obama er de komende maanden in slaagt om de eerste stappen in de richting van economisch herstel voor de Verenigde Staten te zetten, en als het hem op zijn minst lukt om Israël en de Palestijnen binnen, laten we zeggen, een jaar serieus aan het praten te krijgen, dan is de hoop van zoveel Amerikanen en wereldburgers – in tegenstelling tot de vrees van veel anderen – niet vergeefs en ongegrond geweest. Wat het Midden-Oosten betreft zullen volgende stappen, zoals een Palestijnse staat en verminderde invloed van Iran en diens zetbazen in Libanon en Palestina, dan vanzelf volgen. Ik zou hier graag ook een centrale rol voor Europa bepleiten. Momenteel heb ik echter het idee dat de kans dat Binyamin Nethanyahu spoedig een werkbare regeringscoalitie vormt die alle sceptici positief zal verrassen groter is dan dat Brussel binnen afzienbare tijd met een goed gecoördineerd, evenwichtig en krachtig beleid voor het buitenland in het algemeen, en voor het Midden-Oosten in het bijzonder, op de proppen zal komen.

No comments: