Het volgende artikel staat vandaag in het Reformatorisch Dagblad. Het gepubliceerde artikel is een ingekorte versie van het origineel dat je hieronder ziet ( het deel over Lieberman staat er niet in ), maar verreweg het meeste van wat ik wilde zeggen staat er wel degelijk in, ik weet dat ik op de redacteuren van die krant kan vertrouwen.
Het beeld veranderen
In de Israëlische media zijn promo-filmpjes en advertenties te zien waarin zogenaamd buitenlandse journalisten en nieuwslezers op een quasi-grappig-serieuze manier klinkklaar onjuiste informatie over Israël geven, in het Frans, Spaans, en Engels. De kijkers en lezers worden aangesproken: “Hebben jullie genoeg van het beeld dat men van ons schetst in de wereld? Jullie kunnen het beeld veranderen. Surf naar het Ministerie van Hasbara en de Diaspora, en je krijgt informatie voor juiste hasbara. Israël ‘uitleggen’, ook jullie kunnen dat.” Hasbara staat voor het informeren over en uitleggen van de (officiële) Israëlische kant van al wat er hier gebeurt. Als je naar de website (www.masbirim.gov.il) gaat kun je op de thuispagina doorklikken naar onderwerpen als: “Israëlische trots! Internationale prestaties”, “Israël in de wereld: Mythe tegenover werkelijkheid”, “Tips voor de beginnende ambassadeur”, en “Israël en de Arabische wereld”. Het lijkt heus alsof Joris Luyendijk, die ons Israëls PR-activiteiten in Het zijn net mensen als gelikt en effectief voorschilderde, gelijk had. Hij heeft half gelijk. Het is allemaal inderdaad zeer mooi vormgegeven, oogt vriendelijk en overtuigend. Toch is het effect natuurlijk nul komma nul. Hoe militair en economisch sterk het land ook moge zijn, Israël staat er internationaal qua imago tamelijk tot zeer beroerd voor. Daar kan geen hasbara tegenop.
Er zijn plenty Europese, Amerikaanse, Palestijnse, Iraanse en andere verklaringen voor de negatieve manier waarop Israël internationaal wordt gepresenteerd en opgevat. Wat mij vooral interesseert is de Israëlische kant van het verhaal. Een belangrijke reden voor het sterk haperende of ronduit falende Israëlische PR-beleid is dat dat beleid, als het een beleid genoemd kan worden, los staat van de rest van het regeringbeleid. Bovenaan bovengenoemde website staat “Samen zullen we het beeld veranderen”. In dat ‘samen’ zit hem deels de kneep, ben ik bang. Een voorbeeld. De minister die verantwoordelijk is voor de campagne behoort toevallig tot dezelfde partij als de Minister van Buitenlandse Zaken, Avigdor Lieberman. En die laatste persoon draagt helaas een deel van de verantwoordelijkheid voor het slechte imago van Israël dezer dagen. Over het feit dat Lieberman vooral druk lijkt te zijn met corruptie-beschuldigingen aan zijn adres wil ik het nog niet eens hebben. Wat wel relevant is, is dat hij de leider is van een partij die groot is geworden met anti-Arabische slogans, dat hij in het verleden contact heeft gezocht met ultra-rechtse partijen in Europa, dat hij bij zijn aantreden tekeer ging als een olifant in een porceleinkast, en dat hij sindsdien zijn toon niet echt gematigd heeft.
Veel van de hasbara-activiteiten bestaan uit klagen over de oneerlijke journalistieke behandeling die Israël krijgt. Vorige week nog kreeg ik via de mailing list van de ambassade in Den Haag een bericht, in het Engels, waarin, ‘op verzoek van de ambassadeur’, verwezen werd naar een artikel van Daniel Seaman, hoofd van – zeg maar – de Israëlische RVD. Het
stuk is feitelijk een tirade tegen buitenlandse journalisten in het algemeen. Wat mij vooral opviel was de titel. Seaman noemt de anti-Israël houding in internationale media een digitale pogrom. Met zulke hysterie schiet je natuurlijk niets op. In Nederland speelt bovendien mee dat er geen officiële Israëlische woordvoerder is die goed Nederlands spreekt èn de Nederlandse mentaliteit perfect aanvoelt. Dat de meeste vrijwillige hasbara-activisten in Israël en daarbuiten zich (zeer) rechts van het zionistische politieke midden bevinden helpt ook niet echt. Twee jaar geleden was ik er getuige van dat David Hirsch – van de ronduit links-progressieve,
glatt koshere Britse organisatie Engage, die anti-Zionisme en anti-Semitisme, vooral in westerse linkse kringen, bestrijdt – op een anti-anti-Semitisme conferentie van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Jeruzalem fel werd aangevallen omdat hij ‘durfde’ te opperen dat er een verband zou kunnen zijn tussen Israëls aanwezigheid in de Westbank en de slechte pers die het land krijgt.
Dat brengt ons bij de belangrijkste reden voor Israëls invloedarme PR: het vredesproces, of wat daarvan resteert, zit muur- en muurvast. Vanzelfsprekend is Israël daar niet alleen schuldig aan, integendeel, maar zolang het geen enkel positief initiatief neemt, de regering de indruk wekt dat ze de status quo wel best vindt, en het Israëlische regionale beleid binnenlands toch vooral bepaald lijkt te worden door nationalistische en religieuze belangen, kunnen Israëlische en Israël-vriendelijke professionals en burgers uitleggen en informeren tot ze een ons wegen, het zal weinig uithalen. Toegegeven, er zijn in de wereld heel veel mensen die nooit een goed woord over Israël zullen willen (laten) horen. En daaronder zitten ongetwijfeld ook talrijke journalisten. Daarnaast spreken, lezen en verstaan veel buitenlandse correspondenten – ook sommige Nederlanders – niet of nauwelijks Hebreeuws. Daardoor blijven ze verstoken van heel veel relevante informatie. Toch kan Israël de schuld niet exclusief bij de buitenlandse pers leggen. De Israëlische regering maakt het de Israël-haters vaak onnodig gemakkelijk, door geen duidelijk, doelgericht beleid te voeren, dan wel door dingen te doen die gewoon niet verkoopbaar zijn, althans niet aan mensen die niet bij voorbaat en zonder voorbehoud Israël steunen. Als Israël werkelijk serieus zijn beeld in de wereld wil verbeteren, zullen premier Nethanyahu en de zijnen de werkelijkheid moeten veranderen, of minstens de indruk wekken dat ze een andere, betere werkelijkheid voor Israël en de Palestijnen wensen. Tot het zover is, zal Israël vooral achter de in Beirut, Gaza, en Teheran bepaalde feiten blijven aanlopen, en heeft het geweeklaag over het wereldwijde beeld dat van Israël wordt geschetst veel weg van krokodilletranen.
I am afraid that this cartoon, by Joep Bertrams (nederzettingen = settlements), is a correct representation of things these days. But of course, Israeli FM Lieberman and many supposed Israel-supporters have no idea what is wrong with Israel's behavior. They learnt from our enemies: why should you consider introspection if you can point fingers in all directions but your own? If Bibi N. asked me for advice - but why would he, after all, I am not a religious and/or nationalist fanatic, be it Muslim or Jewish - I would paraphrase one of Mr Obama's predecessors: "Don't ask and tell others what they can and should do for you, but start thinking about what you can and should do for others, and even more for yourself, and for your children."
