Tuesday, June 21, 2011

Dierenliefde en mensenhaat

Het volgende artikel stond gisteren op de opiniepagina van het Friesch Dagblad.


Dierenliefde en mensenhaat


In de discussie rond het koshere en halal slachten is meer dan eens gezegd dat de Holocaust niet als argument gebruikt mag worden. Ik ben het daar slechts ten dele mee eens. Je kunt de historische context van dit onderwerp niet negeren.

Zoals Jacques Presser al in 1965 duidelijk maakte, was een verbod op kosher slachten één van de allereerste maatregelen die de Duitsers in de zomer van 1940 tegen de Joden in Nederland namen. Ook dat verbod sprak weliswaar niet over shehita of 'ritueel' slachten, maar over het doden van dieren zonder voorafgaande verdoving. Toch was het overduidelijk tegen wie en wat het verbod gericht was. Maar het raakte slechts 'de ander'; zelfs niet-religieuze Joden konden zichzelf nog wijsmaken dat die maatregel 'enkel' religieuze Joden (be)trof. Natuurlijk worden de Joden (en moslims) in Nederland vandaag niet met deportatie en dood bedreigd, en je moet wel gek zijn om mensen als Marianne Thieme en Geert Wilders van antisemitisme te verdenken, of te insinueren dat de obessie van hen en van andere – zogenaamde en werkelijke - dierenliefhebbers met kosher en halal slachten vooral door niet-koshere motieven is ingegeven. Toch denk ik dat je je kunt afvragen of kosher slachten nu echt de ernstigste, grootschaligste, en meest acute vorm van dierenmishandeling is die in Nederland en elders plaatsvindt, en of het verband tussen antisemitisme en het verbieden van kosher slachten volkomen uit de lucht gegrepen is.

Twee maanden geleden, toen de discussie rond de rituele slacht op zijn hoogtepunt was, publiceerde de Stichting Dierenhulp toevallig een lijst met landen waar dierenleed grootschalig voorkomt. Nederland bekleedt op die lijst de vierde plaats. Een greep uit de redenen daarvoor:

Verhandelen [van] zieke paarden, […] Malafide broodfok […], de doorvoer via havens van walvissen, verlenen van jachtvergunning aan leden Koninklijk huis. Stijging van de dierproeven met 2,5%. Een rapport van Wakker Dier maakt melding van het gegeven dat zeven op de tien koeien lopen met een klauwzeer ontsteking. […] Dan de vele meldingen over mishandelen en verminken van dieren zoals eenden, ganzen, zwanen, katten. De hondengevechten en hanengevechten.

Kosher of halal slachten staat er niet bij. Israel, een land waar toch echt meer kosher geslacht wordt dan in Nederland, staat op de 52e plaats. Waarmee ik niet wil zeggen dat het hier zo geweldig gesteld is met dierenrechten, maar het lijkt mij in dit verband wel een relevant en veelzeggend gegeven. Hoe komt het dat nu juist de koshere slacht dreigt te worden aangepakt en dat zogenaamde dierenliefhebbers zich steeds weer daarop blindstaren, terwijl bijvoorbeeld zeven van de tien koeien met een klauwzeer ontsteking rondlopen, wat betekent dat die zeven van de tien niet voor koshere slacht in aanmerking komen, omdat ze ziek/gewond zijn?

Landen als Litouwen, Letland, Estland, Zwitserland, en Noorwegen ontbreken op de lijst. Daar is de koshere slacht verboden. In Zwitserland stamt dat verbod uit de late 19e eeuw, toen de Zwitsers immigratie van Joden wilde ontmoedigen. Toen de Joodse gemeenschap een jaar of tien geleden probeerden om die ban ongedaan te krijgen, zorgde dat voor een golf van onversneden antisemitische reacties, waaronder opmerkingen van het soort dat ook deze week op de site van de Telegraaf te lezen viel: "Als de moslims en joden problemen hebben met ritueel slachten moeten ze maar fijn terug gaan naar die achterlijke landen waar ze vandaan komen of waar het wel is toegestaan. Lost hier een heel hoop problemen op." Het onbenul druipt ervan af, maar wat erger is: hier is geen sprake van dierenliefde maar van mensenhaat. Van wanneer het verbod in de Baltische staten stamt, is me niet bekend. Wel herinner ik me de uitspraak van een Holocaust-onderzoeker: "In de Baltische landen kwamen de Nazis er achter dat ze hun gruwelijke misdaden ongestraft konden bedrijven." Nog voordat de vernietigingskampen in bezet Polen werden opgericht waren verreweg de meeste Litouwse, Estlandse en Letse Joden al vermoord. In Noorwegen werd het verbod op kosher slachten zo'n drie jaar voordat Hitler in Duitsland aan de macht kwam ingevoerd. Van de zeer kleine Noors-Joodse gemeenschap werd ruim een derde vermoord, wederom veelal met actieve plaatselijke hulp. Het verbod geldt nog, terwijl het land nog volop – en op bloedige wijze – op zeehondjes en walvissen jaagt.

Wat wil ik met dit alles zeggen? Dat tegenstanders van koshere slacht antisemitisch zijn? Nee, dat is te goedkoop en te kortzichtig. Ik wil per se geloven dat de meeste tegenstanders van kosher en halal slachten werkelijke dieren- en mensenvrienden zijn. Wel denk ik dat, als je naar de lijst en de gegevens van Stichting Dierenhulp en naar de geschiedenis kijkt, het makkelijker is om een verband aan te tonen tussen enerzijds antisemitische tendenzen, islamofobie, en vreemdelingenhaat en anderzijds (het roepen om) een verbod op koshere slacht, dan dat je een overtuigende link kunt leggen tussen koshere slacht en (moedwillige, nodeloze) dierenmishandeling. Deze context is in mijn ogen een legitiem argument voor tegenstanders van een verbod.

No comments: