Wednesday, May 23, 2012

Race tegen de tijd



Het volgende artikel stond gisteren in het Friesch Dagblad.

In een hoofdartikel stelde de redactie van deze krant vorige week dat islamitische intolerantie in feite de hoofdoorzaak van 'het' conflict is, en dat haat voor Israël de Arabieren verenigt. In het Westen kijkt men vooral naar Israëls fouten. De houding van Israël – ik parafraseer de woorden van de schrijver van het hoofdartikel: "De hele wereld is tegen ons, en dus doen we wat ons goed dunkt" – kan dan ook op begrip van de redactie rekenen. Vorig jaar september wijdde deze krant ook een hoofdartikel aan Israël en het Midden-Oosten. Er werd gewezen op de verslechterde verhoudingen tussen enerzijds de Joodse staat en anderzijds het 'nieuwe' Egypte en het Turkije van Erdogan, op de verminderde invloed van de Verenigde Staten, en op het feit dat Israël in Europa steeds minder op sympathie kan rekenen. De conclusie van dat artikel was dat de regering in Jeruzalem snel pijnlijke compromissen moet sluiten met betrekking tot 'de Palestijnse kwestie', voordat de internationale gemeenschap het land tot dergelijke compromissen dwingt, onder veel minder gunstige omstandigheden.

In mijn ogen is de laatstgenoemde conclusie een stuk constructiever dan die van het hoofdartikel van vorige week. Niemand zal op overtuigende wijze kunnen ontkennen dat een aanzienlijk deel van het antwoord op de 'schuldvraag' aangaande het conflict aan de islamitische, Arabische, en Palestijnse zijden van dat conflict gezocht moet worden. Toch kan ook Israël niet van verantwoordelijkheid gevrijwaard worden. Het heeft echter weinig zin om ons blind te staren op die schuldvraag, tenzij je vrede kunt hebben met de status quo, die eerder verslechtering dan stilstand betekent.

Het toespelen van de zwarte piet is een favoriete bezigheid van werkelijke en vermeende vrienden van zowel de Palestijnen als Israël. De online reacties op het artikel van vorige week zijn daar een goed voorbeeld van. Lezers die zich zo te zien als supporters van Israël beschouwen prijzen het stuk (waarin Israël wordt ontzien en 'de andere kant' feitelijk als hoofdschuldige wordt aangewezen) als evenwichtig, eerlijk, genuanceerd, een verademing. De enige schijnbaar pro-Palestijnse dan wel anti-Israëlische bezoeker van de website die tot nu toe gereageerd heeft schuift de schuld nu juist weer richting Israël, door uitsluitend op Israëlische rechtenschendingen en misdaden te wijzen. Selectieve verontwaardiging en blindheid zijn slechts twee van de eigenschappen die (heuse en zelfverklaarde) vrienden en vriendinnen van Israël én de Palestijnen gemeen hebben. Geen Palestijn of Israëliër wiens leven door die verontwaardiging en blindheid ook maar enigszins wordt verbeterd.

Ook Palestijnen en Israëliërs zelf hebben meer met elkaar gemeen dan de meeste van hen zullen toegeven. Terwijl haat vóór Israël en de Joden veel moslims en Arabieren verenigt, is diezelfde haat een machtig wapen in de handen van veel Israëlische politici, waaronder niet weinig leden van de huidige regering. Dat bindmiddel verschaft de regering een uitstekend excuus om vooral geen initiatieven te nemen die bijvoorbeeld Israëls grip op de bezette ('bevrijde', 'betwiste', what's in a name) gebieden zouden kunnen verzwakken. Zolang we ons scheel kijken op de vijanden en de zeer reële bedreigingen die ons van buitenaf bedreigen hoeven we ons minder druk te maken over onze eigen demonen die minstens zo gevaarlijk – zo niet veel gevaarlijker – zijn: van social-economische wanverhoudingen en ethnische spanningen tot religieuze en anti-religieuze onverdraagzaamheid, van enorme problemen in het onderwijs en de ziekenzorg tot wijdverspreide corruptie en wantrouwen in de politiek en het rechtssysteem.

Een klein volk en een klein land zoals het onze kunnen niet op de tijd vertrouwen waar het gaat om het vinden van oplossingen voor levensgevaarlijke problemen. De tijd werkt niet in ons voordeel, integendeel. Israëls grootste kracht is altijd geweest dat het inventief was en dat het initiatieven nam. Het zich vastbijten in een destructieve bezettingspolitiek, die door zo goed als de hele internationale gemeenschap – inclusief echte vrienden, zoals Nederland, Duitsland, Amerika – wordt veroordeeld, is daar het tegenovergestelde van. Door te proberen het conflict met de Palestijnen op te lossen – of door op zijn minst de indruk te wekken dat Israël oprecht in zo'n oplossing geïnteresseerd is – kan Jeruzalem internationale sympathie en goodwill opwekken, en meer bewegingsruimte creëren om de meest urgente buiten- én binnenlandse problemen en bedreigingen aan te pakken. Het is van levensbelang dat onze vrienden buiten Israël zich daarover uitspreken, en niet stilzwijgend, begripvol of zelfs instemmend toekijken terwijl de Joodse staat – al dan niet door bewuste keuzes – zich verder isoleert. Ik kan niet garanderen dat onze oprecht betrokken vrienden in Jeruzalem altijd een luisterend oor voor opbouwende en liefhebbende kritiek zullen vinden. Wel ben ik bang dat zonder dergelijke kritiek en hulp, en zonder inbreng en advies van buitenaf, Israël zich meer en meer in een hoek zal (laten) plaatsen waar het nauwelijks nog uit zal kunnen komen.


No comments: