Friday, May 31, 2013

Zwarte piet, de kool en de geit


Het volgende artikel stond twee weken geleden in het Reformatorisch Dagblad.

In de tien jaar dat ik artikelen schrijf voor deze krant, en voor andere media in Israël en Nederland, zijn veel dingen veranderd, maar is veel ook hetzelfde gebleven. Het ontbreekt me aan tijd en ruimte om de veranderingen die het afgelopen decennium in Israël, de Arabisch-islamitische wereld, Europa, Amerika en elders plaatsvonden, uitvoerig te beschrijven en te analyseren. Wel wil ik het hier hebben over een element dat karakteristiek is voor de manier waarop betrokken en minder betrokken buitenstaanders in het Westen het Palestijns/Arabisch/islamitisch-Israëlische conflict benaderen. Ik blijf ervan overtuigd dat de toekomst voor Palestijnen en Israëliërs er rooskleuriger zou uitzien als die benadering nu eindelijk eens verandert.

Voordat ik verderga wil ik mijn waardering uitspreken voor deze krant. Als één van de weinige media lijkt het Reformatorisch Dagblad nog serieus geïnteresseerd in wat er zich in en om Israël afspeelt. Bij andere media, niet alleen in Nederland, lijkt veelal een soort conflictsmoeheid te heersen: men gelooft het allemaal wel, over honderd jaar ruziën die Joden/Israëliërs en Palestijnen/Arabieren daar nog. Gelukkig lees ik op www.refdag.nl regelmatig opinieartikelen, redactionele commentaren en analyses waaruit oprechte betrokkenheid bij zowel de Joodse staat als de Palestijnen klinkt. Van zulke betrokkenheid van buitenaf moeten we het volgens mij hier hebben, want van onze eigen leiders valt helaas niet al te veel te verwachten.

Onlangs las ik op de website twee opinieartikelen over 'het' conflict. Naar aanleiding van een rapport van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV) over het Midden-Oosten raadde Jaap Hamburger, voorzitter van Een Ander Joods Geluid, minister van Buitenlandse Zaken Timmermans aan in nationaal en internationaal verband (uitsluitend) Israël onder druk te zetten. De voorzitter van Likoed Nederland, Tom Struick van Bemmelen, reageerde daarop met een tirade tegen Arabische leiders, organisaties, en landen (en hun vredesplannen), en met wat in feite een aanklacht was tegen de Israël-haat danwel het onbenul van meneer Hamburger en zijn "splinterorganisatie", en van de AIV.

De inhoud van beide artikelen, geschreven door twee personen die ongetwijfeld begaan zijn met het wel en wee van Israël danwel de Palestijnen, is hier minder relevant dan de vorm waarin ze waren gegoten. Die vorm komt geheel overseen met de toon van de websites van de organisaties die Jaap Hamburger en Tom Struick van Bemmelen voorzitten. Waar EAJG de schuld voor het conflict – en dus de sleutel tot een oplossing, mocht die bestaan – vrijwel uitsluitend aan Israëlische zijde legt, bestaat er volgens Likoed Nederland geen twijfel over dat het slechts aan de diverse Arabische vijanden ligt dat het hier de laatste 65 jaar hommeles is.

Het toespelen van de zwarte piet is een geliefde hobby van veel zogenaamde vrienden van de Palestijnen en Israël. Soms gebeurt dat op beschaafde wijze, maar regelmatig gaat het er daarbij grof aan toe, en zelden worden eigenlijke argumenten gebruikt. Een goed voorbeeld hiervan is de recente discussie rond het afzeggen, door professor Stephen Hawking, van deelname aan een conferentie in Israël. Her en der verschenen online postings van 'supporters' van Israël, die de zwaar gehandicapte, briljante professor op vaak beschimpende wijze opriepen om geen gebruik meer te maken van mede door Israëlische vindingen mogelijk gemaakte spraaktechnologie, als hij zo 'tegen Israël' is. Dit ging natuurlijk helemaal voorbij aan wat professor Hawking had gezegd, een boodschap waar je het mee eens of oneens kunt zijn.
Net als hun zogenaamde vrienden zijn ook de belangrijkste partijen in het conflict zelf vooral druk met het zoeken van splinters en balken in de ogen aan gene zijde, en met wederzijdse beschuldigingen en verdachtmakingen. Israël noch de Palestijnen (de Palestijnse Autoriteit én Hamas) komen met initiatieven die onderhandelingen mogelijk zouden kunnen maken. Integendeel, in Jeruzalem, Gaza, en Ramallah lijkt men er vooral op gebrand om de status quo tot in einde der dagen te laten voorduren. De feitelijke uitkomst hiervan zal hoogstwaarschijnlijk een één-staat-realiteit zijn, een 'oplossing' waaraan Palestijnen noch Israëliërs – Joden én Arabieren – veel plezier zullen beleven. Slechts de grote versjteerders – een fanatieke, redelijk goed georganiseerde en van buitenaf uitstekend gefinancierde minderheid van Joden en Arabieren aan beide zijden van de Groene Lijn – spinnen garen bij de status quo, en doen er alles aan om de 'leiders' aan beide kanten ervan te overtuigen dat elke verandering een verslechtering is.

Is het Arabische vredesplan (van de Saoedische koning, geadopteerd door de Arabische Liga) volmaakt? Verre van dat. Toch kan dat plan de basis vormen voor onderhandelingen die de impasse zouden kunnen doorbreken. De enige alternatieven voor dergelijke onderhandelingen zijn eenzijdige stappen – die nooit veel goeds opleveren – en/of meer en meer oorlogen.

Tot op heden hebben Europa en de VS steeds geprobeerd zowel de kool als de geit te sparen. Brussel en Washington zijn er traditioneel huiverig voor om Israël danwel de Palestijnen (de Palestijnse Autoriteit én Hamas) op hun gedrag en beleid aan te spreken. Moed en doorzettingsvermogen zijn daarvoor vereist, pressie- en paaimiddelen moeten in dit verband niet bij voorbaat geschuwd worden, en niemand moet hierbij worden ontzien of uitgesloten. Als al onze werkelijke vrienden en bondgenoten vastberadenheid, oprechte betrokkenheid en kritische vriendschap tonen, en niet – zoals de heren Hamburger en Struick van Bemmelen – voornamelijk de eeuwige schuldvraag proberen te beantwoorden door slechts naar 'de andere kant' te wijzen, denk ik dat we er uiteindelijk sneller uit zullen komen dan iemand tot nu toe had durven dromen.


2 comments:

The back of the hill said...

Bedankt voor het plaatsen hiervan. Duidelijk zijn er nog pundits die nuancering niet geheel mijden. Hoewel ik minder pozitief over het Saoedisch plan ben dan de auteur was het toch beter geweest om die meer interesse te schenken dan gedaan is. Men kan, zo er unaanvaardbare clausulen zijn, overeenkomen die opzij te leggen.

Fundamenteel blijft de wil te praten. Aan vier kanten lijkt die soms geheel te ontbreken.

Bert said...

Bedankt voor je commentaar. Ik hoop dat ik genoeg duidelijk heb gemaakt dat het Saoedische plan niet as such gebruikt kan worden. Wel denk ik dat vrijwel alles beter is dan helemaal niets doen en dat elke poging om de status quo door onderhandelingen te doorbreken serieus moet worden overwogen. Zolang Israel niet zelf met een serieus vredesinitiatief komt dat als basis voor oprechte onderhandelingen kan dienen zullen we het moeten doen met verre van volmaakte, maar bestaande initiatieven als het Geneve initiatief en het Saoedische plan. Afgaande op jouw commentaar heb ik de indruk dat jij en ik het wat dat betreft niet geheel oneens zijn.