Friday, May 31, 2013

Minister Timmermans, help ons een handje…


Het volgende artikel stond deze week in het Friesch Dagblad.

In een wereld die er de laatste jaren niet bepaald overzichtelijker op is geworden, lijken in het bijzonder de situatie en de verhoudingen in het Midden-Oosten dezer dagen ingewikkelder en onstabieler te zijn dan ooit tevoren. Het is al langer duidelijk dat het Palestijns/Arabisch-Israëlische conflict niet de enige drempel is op de lange weg naar meer rust, democratie, en welvaart in dit deel van de wereld, maar het blijft een belangrijke stoorfactor, en een excuus voor teveel misstanden en wandaden, hier en elders op aarde. Behalve de twee meest betrokken volken – Israël en de Palestijnen – zullen veel meer partijen profiteren wanneer dat conflict wordt opgelost dan wel tot (onder)handelbare proporties wordt teruggebracht.

Ondanks de zo dynamische realiteit in de regio houdt de zogenaamde status quo het conflict al bijna vijftig jaar in zijn greep. Hoeveel er ook veranderd is de afgelopen 46, 20, of 12 jaar, nog steeds gaat het om een klein stuk land waarin twee volken leven die allebei recht hebben op een eigen staat, nog steeds heeft één van die twee G'd zij dank een eigen, naar omstandigheden goed functionerende en democratische staat die zich helaas verre van veilig en vanzelfsprekend voelt, en nog steeds leeft het andere volk – door diverse oorzaken – onder vaak ronduit erbarmelijke omstandigheden, met zeer weinig werkelijke vrienden en bondgenoten, en zonder reëel uitzicht op een heus 'nationaal thuis'.

Je zou denken dat de twee partijen die het meest betrokken zijn bij het conflict elke gelegenheid om te praten aangrijpen. Niets is minder waar, jammer genoeg. De 'leiders' in zowel Jeruzalem als Ramallah en Gaza zoeken vooral naar redenen om geen uitweg uit de impasse te zoeken, staren zich bovenal blind op de 'schuld' van 'de andere kant', en laten zich hoofdzakelijk leiden door de perspectieven en belangen van grote en kleine versjteerders, in binnen- en buitenland. Met onwillige honden is het slecht hazen vangen, dat is hier al jarenlang een triest feit.

Het Engelse equivalent van die uitdrukking zegt ons dat je een paard naar het water kunt leiden, maar dat je het niet kunt dwingen om te drinken. Wellicht zou Nederland de Israëlische en Palestijnse paarden een drenkplaats kunnen bieden. De kans dat ze werkelijk zullen drinken is niet groot – we moeten realistisch zijn – maar het zou de burger – Palestijn én Israëliër – mogelijkerwijs weer wat moed geven. Ik neem mezelf maar als voorbeeld: één van de belangrijkste redenen waarom ik de laatste twee, drie jaar veel minder heb geschreven dan in de tien jaar daarvoor is een alsmaar groeiend gevoel van apathie. Elke keer dat er zichtbaar gepraat werd door onze leiders leefde de hoop op een ietwat vrediger toekomst echter weer op. Meestal tegen beter weten in, maar toch. Als we er niet af en toe aan worden herinnerd dat zulke hoop nog bestaat winnen de haat, het fanatisme en de onverschilligheid het zeker.

Een bescheiden vredesconferentie in Den Haag, Amsterdam, of ergens anders in Nederland zou voor alle betrokkenen – behalve de eerder genoemde versjteerders – een win-win situatie creëren. President Obama en zijn minister van buitenlandse zaken Kerry, die binnenshuis genoeg op hun bord hebben, zouden zo een broodnodige impuls krijgen voor hun pogingen om de meest betrokken spelers in het conflict na lange tijd weer rond de tafel te krijgen. De Europese Unie – dat de laatste jaren vooral zichtbaar was in de haast lachwekkende, of zelfs vernederende, non-onderhandelingen met Iran – kan als mede-sponsor van zo'n bijeenkomst wat serieuzer worden genomen als partner in wat voor vredesproces dan ook. Palestijnen en Israëliërs kunnen door deelname aan een conferentie laten zien dat ze wel degelijk van goede (vredes)wil zijn. Weigering om deel te nemen zou daarentegen feitelijk betekenen dat 'de andere kant' gelijk heeft. Het lijkt me sterk dat Netanyahu, Abu Mazen of Haniyeh elkaar dat plezier zullen gunnen. Niet minder belangrijk, Minister Timmermans en de Nederlandse regering kunnen Nederland zo, voor een schappelijke prijs en zonder overdreven moeite, uitstekend verkopen als een pragmatisch en vredelievend land, dat al het mogelijke doet om vrede en stabiliteit te promoten. Dit initiatief zou een steun in de rug betekenen voor de nog steeds werkzame vredesactivisten aan beide kanten van wat een grens zou moeten zijn, alsmede voor leiders als koning Abdullah van Jordanië en Israëls president Shimon Peres, die dit weekeinde op het World Economic Forum aan de Dode Zee nogmaals duidelijk maakten dat vrede "niet zo ingewikkeld" zou moeten zijn. Zij kunnen een helpende hand goed gebruiken.

Het is naïef te denken dat nóg een vredesconferentie zomaar de verlossing zal brengen, of dat terreur – zoals we die vorige week weer eens in London en Parijs aan het werk zagen – met zo'n bijeenkomst de wereld kan worden uitgeholpen. Toch kan een samenzijn van de belangrijkste spelers in een redelijk neutrale, vriendelijke omgeving helpen om oude, constructieve ideeën nieuw leven in te blazen, en een uitweg dichterbij te brengen. En als er een oplossing wordt gevonden, en die Palestijnse staat wordt eindelijk werkelijkheid (Deo volente, Im Yirtseh HaShem, Insha'Allah), dan behoort één van de belangrijkste drogexcuses voor islamistisch terrorisme tot het verleden. Het cynische alternatief – niets doen, en Israël en de Palestijnen laten aanmodderen – mag geen optie zijn, omdat het zonder enige twijfel tot meer oorlogen en chaos zal leiden.


No comments: