Friday, May 31, 2013

Minister Timmermans, help ons een handje…


Het volgende artikel stond deze week in het Friesch Dagblad.

In een wereld die er de laatste jaren niet bepaald overzichtelijker op is geworden, lijken in het bijzonder de situatie en de verhoudingen in het Midden-Oosten dezer dagen ingewikkelder en onstabieler te zijn dan ooit tevoren. Het is al langer duidelijk dat het Palestijns/Arabisch-Israëlische conflict niet de enige drempel is op de lange weg naar meer rust, democratie, en welvaart in dit deel van de wereld, maar het blijft een belangrijke stoorfactor, en een excuus voor teveel misstanden en wandaden, hier en elders op aarde. Behalve de twee meest betrokken volken – Israël en de Palestijnen – zullen veel meer partijen profiteren wanneer dat conflict wordt opgelost dan wel tot (onder)handelbare proporties wordt teruggebracht.

Ondanks de zo dynamische realiteit in de regio houdt de zogenaamde status quo het conflict al bijna vijftig jaar in zijn greep. Hoeveel er ook veranderd is de afgelopen 46, 20, of 12 jaar, nog steeds gaat het om een klein stuk land waarin twee volken leven die allebei recht hebben op een eigen staat, nog steeds heeft één van die twee G'd zij dank een eigen, naar omstandigheden goed functionerende en democratische staat die zich helaas verre van veilig en vanzelfsprekend voelt, en nog steeds leeft het andere volk – door diverse oorzaken – onder vaak ronduit erbarmelijke omstandigheden, met zeer weinig werkelijke vrienden en bondgenoten, en zonder reëel uitzicht op een heus 'nationaal thuis'.

Je zou denken dat de twee partijen die het meest betrokken zijn bij het conflict elke gelegenheid om te praten aangrijpen. Niets is minder waar, jammer genoeg. De 'leiders' in zowel Jeruzalem als Ramallah en Gaza zoeken vooral naar redenen om geen uitweg uit de impasse te zoeken, staren zich bovenal blind op de 'schuld' van 'de andere kant', en laten zich hoofdzakelijk leiden door de perspectieven en belangen van grote en kleine versjteerders, in binnen- en buitenland. Met onwillige honden is het slecht hazen vangen, dat is hier al jarenlang een triest feit.

Het Engelse equivalent van die uitdrukking zegt ons dat je een paard naar het water kunt leiden, maar dat je het niet kunt dwingen om te drinken. Wellicht zou Nederland de Israëlische en Palestijnse paarden een drenkplaats kunnen bieden. De kans dat ze werkelijk zullen drinken is niet groot – we moeten realistisch zijn – maar het zou de burger – Palestijn én Israëliër – mogelijkerwijs weer wat moed geven. Ik neem mezelf maar als voorbeeld: één van de belangrijkste redenen waarom ik de laatste twee, drie jaar veel minder heb geschreven dan in de tien jaar daarvoor is een alsmaar groeiend gevoel van apathie. Elke keer dat er zichtbaar gepraat werd door onze leiders leefde de hoop op een ietwat vrediger toekomst echter weer op. Meestal tegen beter weten in, maar toch. Als we er niet af en toe aan worden herinnerd dat zulke hoop nog bestaat winnen de haat, het fanatisme en de onverschilligheid het zeker.

Een bescheiden vredesconferentie in Den Haag, Amsterdam, of ergens anders in Nederland zou voor alle betrokkenen – behalve de eerder genoemde versjteerders – een win-win situatie creëren. President Obama en zijn minister van buitenlandse zaken Kerry, die binnenshuis genoeg op hun bord hebben, zouden zo een broodnodige impuls krijgen voor hun pogingen om de meest betrokken spelers in het conflict na lange tijd weer rond de tafel te krijgen. De Europese Unie – dat de laatste jaren vooral zichtbaar was in de haast lachwekkende, of zelfs vernederende, non-onderhandelingen met Iran – kan als mede-sponsor van zo'n bijeenkomst wat serieuzer worden genomen als partner in wat voor vredesproces dan ook. Palestijnen en Israëliërs kunnen door deelname aan een conferentie laten zien dat ze wel degelijk van goede (vredes)wil zijn. Weigering om deel te nemen zou daarentegen feitelijk betekenen dat 'de andere kant' gelijk heeft. Het lijkt me sterk dat Netanyahu, Abu Mazen of Haniyeh elkaar dat plezier zullen gunnen. Niet minder belangrijk, Minister Timmermans en de Nederlandse regering kunnen Nederland zo, voor een schappelijke prijs en zonder overdreven moeite, uitstekend verkopen als een pragmatisch en vredelievend land, dat al het mogelijke doet om vrede en stabiliteit te promoten. Dit initiatief zou een steun in de rug betekenen voor de nog steeds werkzame vredesactivisten aan beide kanten van wat een grens zou moeten zijn, alsmede voor leiders als koning Abdullah van Jordanië en Israëls president Shimon Peres, die dit weekeinde op het World Economic Forum aan de Dode Zee nogmaals duidelijk maakten dat vrede "niet zo ingewikkeld" zou moeten zijn. Zij kunnen een helpende hand goed gebruiken.

Het is naïef te denken dat nóg een vredesconferentie zomaar de verlossing zal brengen, of dat terreur – zoals we die vorige week weer eens in London en Parijs aan het werk zagen – met zo'n bijeenkomst de wereld kan worden uitgeholpen. Toch kan een samenzijn van de belangrijkste spelers in een redelijk neutrale, vriendelijke omgeving helpen om oude, constructieve ideeën nieuw leven in te blazen, en een uitweg dichterbij te brengen. En als er een oplossing wordt gevonden, en die Palestijnse staat wordt eindelijk werkelijkheid (Deo volente, Im Yirtseh HaShem, Insha'Allah), dan behoort één van de belangrijkste drogexcuses voor islamistisch terrorisme tot het verleden. Het cynische alternatief – niets doen, en Israël en de Palestijnen laten aanmodderen – mag geen optie zijn, omdat het zonder enige twijfel tot meer oorlogen en chaos zal leiden.


Zwarte piet, de kool en de geit


Het volgende artikel stond twee weken geleden in het Reformatorisch Dagblad.

In de tien jaar dat ik artikelen schrijf voor deze krant, en voor andere media in Israël en Nederland, zijn veel dingen veranderd, maar is veel ook hetzelfde gebleven. Het ontbreekt me aan tijd en ruimte om de veranderingen die het afgelopen decennium in Israël, de Arabisch-islamitische wereld, Europa, Amerika en elders plaatsvonden, uitvoerig te beschrijven en te analyseren. Wel wil ik het hier hebben over een element dat karakteristiek is voor de manier waarop betrokken en minder betrokken buitenstaanders in het Westen het Palestijns/Arabisch/islamitisch-Israëlische conflict benaderen. Ik blijf ervan overtuigd dat de toekomst voor Palestijnen en Israëliërs er rooskleuriger zou uitzien als die benadering nu eindelijk eens verandert.

Voordat ik verderga wil ik mijn waardering uitspreken voor deze krant. Als één van de weinige media lijkt het Reformatorisch Dagblad nog serieus geïnteresseerd in wat er zich in en om Israël afspeelt. Bij andere media, niet alleen in Nederland, lijkt veelal een soort conflictsmoeheid te heersen: men gelooft het allemaal wel, over honderd jaar ruziën die Joden/Israëliërs en Palestijnen/Arabieren daar nog. Gelukkig lees ik op www.refdag.nl regelmatig opinieartikelen, redactionele commentaren en analyses waaruit oprechte betrokkenheid bij zowel de Joodse staat als de Palestijnen klinkt. Van zulke betrokkenheid van buitenaf moeten we het volgens mij hier hebben, want van onze eigen leiders valt helaas niet al te veel te verwachten.

Onlangs las ik op de website twee opinieartikelen over 'het' conflict. Naar aanleiding van een rapport van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV) over het Midden-Oosten raadde Jaap Hamburger, voorzitter van Een Ander Joods Geluid, minister van Buitenlandse Zaken Timmermans aan in nationaal en internationaal verband (uitsluitend) Israël onder druk te zetten. De voorzitter van Likoed Nederland, Tom Struick van Bemmelen, reageerde daarop met een tirade tegen Arabische leiders, organisaties, en landen (en hun vredesplannen), en met wat in feite een aanklacht was tegen de Israël-haat danwel het onbenul van meneer Hamburger en zijn "splinterorganisatie", en van de AIV.

De inhoud van beide artikelen, geschreven door twee personen die ongetwijfeld begaan zijn met het wel en wee van Israël danwel de Palestijnen, is hier minder relevant dan de vorm waarin ze waren gegoten. Die vorm komt geheel overseen met de toon van de websites van de organisaties die Jaap Hamburger en Tom Struick van Bemmelen voorzitten. Waar EAJG de schuld voor het conflict – en dus de sleutel tot een oplossing, mocht die bestaan – vrijwel uitsluitend aan Israëlische zijde legt, bestaat er volgens Likoed Nederland geen twijfel over dat het slechts aan de diverse Arabische vijanden ligt dat het hier de laatste 65 jaar hommeles is.

Het toespelen van de zwarte piet is een geliefde hobby van veel zogenaamde vrienden van de Palestijnen en Israël. Soms gebeurt dat op beschaafde wijze, maar regelmatig gaat het er daarbij grof aan toe, en zelden worden eigenlijke argumenten gebruikt. Een goed voorbeeld hiervan is de recente discussie rond het afzeggen, door professor Stephen Hawking, van deelname aan een conferentie in Israël. Her en der verschenen online postings van 'supporters' van Israël, die de zwaar gehandicapte, briljante professor op vaak beschimpende wijze opriepen om geen gebruik meer te maken van mede door Israëlische vindingen mogelijk gemaakte spraaktechnologie, als hij zo 'tegen Israël' is. Dit ging natuurlijk helemaal voorbij aan wat professor Hawking had gezegd, een boodschap waar je het mee eens of oneens kunt zijn.
Net als hun zogenaamde vrienden zijn ook de belangrijkste partijen in het conflict zelf vooral druk met het zoeken van splinters en balken in de ogen aan gene zijde, en met wederzijdse beschuldigingen en verdachtmakingen. Israël noch de Palestijnen (de Palestijnse Autoriteit én Hamas) komen met initiatieven die onderhandelingen mogelijk zouden kunnen maken. Integendeel, in Jeruzalem, Gaza, en Ramallah lijkt men er vooral op gebrand om de status quo tot in einde der dagen te laten voorduren. De feitelijke uitkomst hiervan zal hoogstwaarschijnlijk een één-staat-realiteit zijn, een 'oplossing' waaraan Palestijnen noch Israëliërs – Joden én Arabieren – veel plezier zullen beleven. Slechts de grote versjteerders – een fanatieke, redelijk goed georganiseerde en van buitenaf uitstekend gefinancierde minderheid van Joden en Arabieren aan beide zijden van de Groene Lijn – spinnen garen bij de status quo, en doen er alles aan om de 'leiders' aan beide kanten ervan te overtuigen dat elke verandering een verslechtering is.

Is het Arabische vredesplan (van de Saoedische koning, geadopteerd door de Arabische Liga) volmaakt? Verre van dat. Toch kan dat plan de basis vormen voor onderhandelingen die de impasse zouden kunnen doorbreken. De enige alternatieven voor dergelijke onderhandelingen zijn eenzijdige stappen – die nooit veel goeds opleveren – en/of meer en meer oorlogen.

Tot op heden hebben Europa en de VS steeds geprobeerd zowel de kool als de geit te sparen. Brussel en Washington zijn er traditioneel huiverig voor om Israël danwel de Palestijnen (de Palestijnse Autoriteit én Hamas) op hun gedrag en beleid aan te spreken. Moed en doorzettingsvermogen zijn daarvoor vereist, pressie- en paaimiddelen moeten in dit verband niet bij voorbaat geschuwd worden, en niemand moet hierbij worden ontzien of uitgesloten. Als al onze werkelijke vrienden en bondgenoten vastberadenheid, oprechte betrokkenheid en kritische vriendschap tonen, en niet – zoals de heren Hamburger en Struick van Bemmelen – voornamelijk de eeuwige schuldvraag proberen te beantwoorden door slechts naar 'de andere kant' te wijzen, denk ik dat we er uiteindelijk sneller uit zullen komen dan iemand tot nu toe had durven dromen.


Joep Bertams on Syria



(Twee zielen, een gedachte = Two souls, one thought)

Found on the website of Joep Bertrams

Joep Bertrams on the EU and Syria



(Hulp = Aid)

Found on the website of Joep Bertrams

Tom Janssen on the EU and Syria



Found on the website of Tom Janssen


Tom Janssen on the US and Afghanistan/Iraq/Syria



Found on the website of Tom Janssen



Tom Janssen on Made in Bangladesh



Found on the website of Tom Janssen

Tom Janssen over Beatrix, de dag erna



Gevonden op de website van Tom Janssen