Tuesday, November 17, 2015

Artikel in het Friesch Dagblad

Het volgende artikel stond vandaag in het Friesch Dagblad.

Het constante slachtoffer

Een bekend cliché zegt ons dat de waarheid het eerste slachtoffer van oorlog is. Dat iets een cliché is wil niet zeggen dat het onjuist is. Toch vraag ik me af of deze specifieke platitude niet herzien moet worden. Als iets al als eerste, en als een vrijwel constant, slachtoffer van oorlog gezien moet worden, dan is dat volgens mij eerder het gezond verstand dan de waarheid, mede omdat die laatste nu eenmaal diverse versies heeft. Goede voorbeelden zijn de oorlog tegen ISIS én het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Of, zoals niet weinige Israëliërs (waaronder veel prominenten en politici), dat laatste lijken te zien, het conflict tussen Israël aan de ene en ISIS, de Palestijnen, Iran, en de rest van de wereld aan de andere kant.

Ook in de afgelopen week, in reacties op het EU-besluit om produkten uit de Israëlische nederzettingen op de Westoever als zodanig te labelen, werd het gezond verstand in Jeruzalem weer eens op nul gezet. Nietbestaande verbanden werden gelegd en onzinnige conclusies werden getrokken. Als reactie brachten rechtse Knessetleden twee controversiële wetten naar voren die de argumenten van tegenstanders van Israël alleen maar versterken. Volgens één zo'n wet  moeten Israëlische organisaties die subsidies uit Europa krijgen en voor vrede danwel tegen de bezetting actief zijn, zichtbaar gebrandmerkt worden. De andere wet ontzegt eenieder die een boycot van Israël of de nederzettingen steunt toegang tot de Joodse staat. In Jeruzalem spraken zowel regerings- als oppositie'leiders' schande van het EU-besluit, en ze namen – zoals te verwachten viel – zonder aarzelen het 'a-woord' (antisemitisme) in hun mond. Nethanyahu – die onlangs zijn waarde als geschiedkundige bewees door feitelijk Amin al-Husseini als hoofdschuldige voor de Holocaust aan te wijzen – legde een direct verband tussen jodensterren en het labelen van produkten uit bezet gebied, en iedereen sprak van een boycot. Sinds wanneer is labelen hetzelfde als boycotten? Bovendien zou in mijn zionistische ogen juist iedereen die Israël een warm hart toedraagt elk besluit dat een onderscheid maakt tussen Israël – als legitieme staat – en de Westoever moeten toejuichen. Maar goed, het is mijn gezonde verstand dat me dit doet zeggen. Alleen al het feit dat Israël na deze, zo weinig betekenisvolle of verstrekkende maatregel, dusdanig hysterisch reageert en moord en brand schreeuwt geeft aan dat men in Jeruzalem weet dat we met de nederzettingen fout zitten. Niemand met een schoon geweten en een goed functionerend gezond verstand zou zo panisch reageren op zo'n onbeduidend besluit.

Ook na de aanslagen in Parijs maakte het ongezonde verstand overuren in Europa en Israël. Zo werd de gelegenheid door Nederlandse, Franse en andere Europese tegenstanders van het vluchtelingenbeleid van de EU (een beleid waartegen ook zeer legitieme argumenten kunnen worden ingebracht, laten we dat niet vergeten) aangegrepen om een algehele vluchtelingenstop te eisen. Men vergat dat veel vluchtelingen nu juist voor moslemextremisme gevlucht zijn, en dat hun als groep van terreur te beschuldigen of hen buiten te sluiten ronduit ziek is. Nog een schoolvoorbeeld van een onzinnige reactie: de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken verbond de wanhoop van de Palestijnen met de motieven van de (mis)daders van de aanslagen in Parijs. Daarnaast hoorde ik diverse Israëlische commentatoren – politici maar ook een enkele gerespecteerde journalist – dingen zeggen in de trant van "Nu weten ze in Europa ten langen leste eens met wie ze te maken hebben" en "Hopelijk leert de EU nu eindelijk eens haar les". Dergelijke commentaren suggereren dat de Palestijnse terreur en de terreur van ISIS – en dat per saldo Palestijnen en ISIS – één en dezelfde zijn, dat we uit al die aanslagen dezelfde lering kunnen trekken, en dus dat er een one-size-fits-all oplossing voor elke vorm van terreur bestaat.

Wat kunnen we van de laatste golf aanslagen in Parijs leren? Dat ISIS genadeloos, tot op de laatste man bestreden moet worden? Iedereen met een gezond verstand begrijpt dat. Net zo goed als dat ieder redelijk denkend mens snapt dat een land dat geen internationaal erkende grenzen heeft en een ander volk (het gevoel geeft) onderdrukt (te zijn) – ik druk me hier voorzichtig uit, om niet overstroomd te worden met reacties van mensen die de zegeningen van Israëls aanwezigheid aan gene zijde van de Groene Lijn willen prijzen – geen vrede en rust zal kennen.  En net zoals ieder weldenkend mens weet dat een einde aan de bezetting waarschijnlijk geen einde aan het conflict zal betekenen, maar wel de belangen van zowel (gematigde) Palestijnen als Israël zal dienen en een ramp zal zijn voor de fanatici aan beide kanten van het conflict. Zo zal dan o.a. duidelijk worden dat het lot van de Palestijnen altijd een drogargument in de handen van moslimfundamentalisten is geweest. 

Als er al een les uit de gebeurtenissen van de laatste maanden en jaren te trekken valt, dan is het dat Europa en Amerika het Midden-Oosten niet kunnen negeren. Wanneer ze dat wel doen, komt het Midden-Oosten naar hun woonkamer. In de jaren veertig van de vorige eeuw bereidde de Yishuv, de Joodse gemeenschap in Palestina, de stichting van een eigen staat voor. De Britse mandaatsautoriteiten werkten de Yishuv op diverse manieren tegen, o.a. met een zogenaamd White Paper (1939). Tijdens de oorlog dienden duizenden Joodse vrijwilligers uit de Yishuv in het Britse leger, onder meer geїnspireerd door de fameuze uitspraak van David Ben Gurion: "We zullen de oorlog (tegen Duitsland) vechten alsof er geen White Paper is, en tegen de White Paper vechten alsof er geen oorlog is". Ik zou daar een variant op willen voorstellen: we moeten meedogenloos tegen ISIS strijden, en waar en wanneer dat nodig is ons verzetten tegen antisemitisme, Hamas, een nucleair Iran enz. alsof de bezetting niet bestaat, én tegelijkertijd ons tegen Israëls nederzettingenbeleid verzetten en voor vaste, internationaal erkende grenzen tussen Israël en een Palestijnse staat pleiten alsof ISIS en alle andere vormen van islamisme, jodenhaat etc. er niet zijn. Kortom, of bovenal, we moeten in de context van terreurbestrijding én van het Palestijns-Israëlische conflict het gezonde verstand (of, in solidariteit met Frankrijk, le bon sens) van constant slachtoffer tot leidraad maken.

No comments: