Thursday, July 28, 2016

Artikel in het Friesch Dagblad

Het volgende artikel stond eerder deze week in het Friesch Dagblad.

Tijd voor de krachten van het licht


Afgelopen zaterdag heb ik samen met onze negenjarige zoon in de bioscoop de zeer geslaagde Disneyfilm Zootopia gezien. Deze bevat minstens twee boodschappen die Amerikaanser lijken dan ooit: we hebben allemaal last van vooroordelen, en iedereen kan worden wat hij/zij wil. Judy Hopps, de hoofdpersoon (een konijn) zegt in de film trefzeker: “Het blijkt dat het leven ietsje ingewikkelder is dan een slogan op een bumpersticker”. Dit was kort nadat Hillary Clinton had getwitterd dat Tim Kaine haar running mate was, en na een week waarin een belangrijk deel van de aandacht van de media wereldwijd gewijd was aan vier mannen: de Turkse president Erdogan, de Tunesische terrorist en crimineel Mohamed Lahouaiej-Bouhlel uit Nice, de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, en Ali Sonboly, de jonge Duits-Iraanse moordenaar uit München.

Terwijl München nog volledig door paniek bevangen was, de autoriteiten nog naar eventuele mededaders van Sonboly zochten, en er nog volstrekt geen duidelijkheid was over de mogelijke ‘motieven’ voor de verschrikkelijke schietpartij, liet Donald Trump via Twitter weten dat het wat hem betreft duidelijk was in welke hoek de dader(s) gezocht moest(en) worden: “Dit kan niet zo doorgaan. We moeten er alles aan doen wat in ons vermogen ligt om dit van onze grenzen (lett. ‘onze kusten’) te weren”. Je kan het de ‘arme’ man haast niet kwalijk nemen dat hij meteen aan moslimterroristen dacht. Inmiddels lijkt het er echter op dat de schijnbaar tamelijk labiele Sonboly een bijna klassieke tienermoordenaar (gepest, gefrustreerd, gefascineerd door geweld en wapens) was, Iraans maar geboren en getogen in Duitsland, en mede geïnspireerd door de wandaden van de rechtsextremistische Noorse moslimhater Anders Breivik.

Toch wil ik het hier vooral over de Democratische presidentskandidate hebben. Misschien zou mevrouw Clinton er goed aan doen om bovenstaand citaat uit de film juist als bumpersticker te gaan gebruiken, mits Disney daarmee instemt natuurlijk. Als iets de Republikeinse conventie vorige week karakteriseerde, dan was het wel het onderlinge geruzie, en bovenal de uitgesproken negatieve, haast deprimerende sfeer. Het draaide allemaal om het zwartmaken van Clinton, het opkloppen van haat, het uitvergroten van tegenstellingen, en het aanjagen van angst. Behalve directe of indirecte verwijzingen naar de bewust weer opgerakelde kreet “America First” (ondanks of juist vanwege de sterk xenophobe, jazelfs anti-semitische associaties met de beweging die in 1940 en 1941 pleitte tegen Amerikaanse steun aan de strijd tegen Nazi-Duitsland), hebben Donald Trump en Mike Pence niet of nauwelijks aangegeven waarvóór ze staan, maar vooral waartégen ze ageren. Hierin ligt de missie, en volgens mij ook de kans, voor Hillary Clinton en Tim Kaine.

Het is erg verleidelijk om steeds maar weer te wijzen op Trumps vele tegenstrijdigheden, zijn talloze foute vrienden en supporters, de talrijke problematische uitspraken en deals uit zijn verleden. Maar wat zou het nu eens een verademing zijn indien deze week, wanneer de Democraten hun kandidaat voor de presidentsverkiezingen benoemen, niet gewijd is aan onderling gekonkel, noch aan de fouten en gevaren van Trump en ‘zijn’ partij, en als Amerika en de wereld duidelijk horen waarom de Amerikaanse kiezers juist vooral vóór Clinton-Kaine zouden moeten kiezen. Niets is immers een machtiger wapen tegen de krachten der duisternis dan de krachten van het licht.

Ik weet zeker dat veel kiezers willen horen hoe Clinton en Kaine meer gelijke kansen voor álle Amerikanen willen creëren, hoe zij de politie en de diverse groeperingen in de Amerikaanse maatschappij (waaronder de grote en belangrijke Afro-Amerikaanse minderheid) willen helpen om samen te werken voor meer veiligheid en wederzijds respect en begrip, hoe ze meer Amerikanen toegang willen geven tot betere gezondheids- en onderwijsvoorzieningen. Op het internationale vlak zouden de Democraten hun potentiële kiezers – en tevens de hele wereld, die de verkiezingen om begrijpelijke redenen met veel belangstelling volgt – moeten vertellen hoe de zorg voor het milieu verbeterd kan worden, hoe ze Amerika’s positie in de wereld gaan versterken, en hoe Amerika beter – niet minder – met haar bondgenoten kan samenwerken en effectiever haar vijanden kan bestrijden.


Als alternatief voor het zeer negatieve gedachtengoed dat de Republikeinen in de persoon van Donald Trump hebben omarmd, alsmede tegenover het haast nihilistische perspectief van vrijwel alle terroristen ter wereld,  zouden Clinton en Kaine – liefst met volmondige steun van Bernie Sanders – een boodschap van hoop en maakbaarheid moeten bieden. Dat betekent niet dat men de onnoemelijk vele gevaren waarmee Amerika, de vrije en ook minder vrije wereld geconfronteerd worden moet ontkennen of bagatelliseren. Integendeel. Maar je kunt al die gevaren en het negativisme dat zij veroorzaken niet bestrijden zonder daar zelf iets positiefs tegenover te stellen. Door Amerikanen ervan te overtuigen dat een betere, verwachtingsvolle werkelijkheid wel degelijk bereikt kan worden, kunnen de Democraten hun land weer hoop en vertrouwen, én een werkelijke keuze geven. Deze boodschap zal ook elders ter wereld – Istanbul, Gaza, Parijs, Jeruzalem, Moskou, Den Haag, waar dan ook – gehoord worden, zowel door burgers als door degenen die hen zouden moeten leiden. Ik kan Hillary Clinton geen beter advies geven dan nog een citaat van Judy Hopps: “Probeer de wereld een betere plek te maken. [...] Erken dat verandering bij jóú begint.”


No comments: